پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٤١ - معيار معاشرت پسنديده
آنگونه كه از آيات و روايات به دست مىآيد، از بين اين دو بينش، نظر اسلام اين است كه حقيقت انسان همان روح الهى اوست كه در اين كالبد، دميده شده است. اين بدن، ابزارى است براى اين كه آن روح ترقى نمايد و تكامل پيدا كند،[١] و به هدفى كه معين شده است برسد و در آنجا از نعمتهاى مادى و معنوى كاملا متنعم گردد.
اما آن هدف چيست و كجاست؟ در ابتدا بايد گفت از آنجا كه هنوز به آن هدف نرسيدهايم، حقيقت آن براى ما ناآشنا است؛ چرا كه آن هدف از مقوله يافتنىهاست نه دانستنىها. آن كه نيافته است، نمىتواند حقيقت آن را بشناسد و بشناساند. دانستن تنها، ما را به حقيقت آن هدف عالى رهنمون نمىگردد و حتى نمىتوانيم اسم خاصى برايش بگذاريم. مىدانيم اسم آن «قرب به خداوند» متعال است؛ يعنى آنجايى كه انسان بايد به آن جا برسد، جايى است نزديك خداوند سبحان. تنها مىدانيم كه يك نقطه، مقصد، مقصود و مطلوب است و آن همان نزديك شدن به خداوند (جلّ جلاله) است و جايى ديگر نيست. پس اگر مىگوييم هدف «قرب الهى» است صرفاً بر اساس اصول و بينش صحيح اسلام كه زندگى حقيقى را همان زندگى ابدى و جاودانه در جوار رحمت حق مىداند، سخن مىگوييم. اگر مىگوييم هدف قرب الهى است از اين روست كه در متون اسلامى اين اسم و عنوان بيان شده است؛ مانند اين كه خداوند سبحان، دعا و خواسته آسيه، همسر فرعون، را اينگونه نقل مىفرمايد كه: ...رَبِّ ابْنِ لِى عِنْدَكَ بَيْتاً فِى الْجَنَّة[٢]؛ اى خدا در بهشت نزد خودت، خانهاى براى من بساز! همانگونه كه تعبير «نزد خداوند» نيز در آيات متعدد قرآن وارد شده است؛ مانند: ...لَهُمْ دَرَجاتٌ عِندَ رَبِّهِمْ...[٣]و ... فِى مقعدِ صِدْق عِنْدَ مَلِيك مُقْتَدر[٤] ... عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقوُن[٥]. لَهُمْ دارُ السَّلمِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ هُوَ وَلِيَّهُمْ...»[٦]؛ آنها را نزد خداوند خانه سلامت و آسايش است و خدا دوستدار آنهاست. واژههايى مانند «در همسايگى خدا» و «در جوار رحمت حق» كه تعابيرى عرفانى هستند، نيز به
[١] اسفار اربعه، ج ٩، ص ٩٧ و ١٦٤. [٢] تحريم (٦٦)، ١١. [٣] انفال (٨)، ١٤. [٤] قمر (٥٤)، ٥٥. [٥] آل عمران (٣)، ١٦٩. [٦] انعام (٦)، ١٢٧.