با سرعت به بى‌احترامى و خشونت و تندى روى نياورده، با برخوردى بزرگوارانه آن عمل ناشايست را پاسخ دهيد و از خطاى او چشم‌پوشى نماييد، چه‌بسا موجب پشيمانى طرف مقابل شود و به اين طريق وى را از رفتار زشت و ناپسند باز داريد.

معمولا در اين‌گونه موارد، مقابله به مثل كمتر مؤثر است و باعث نمى‌شود كه شخص خلاف‌كار از عمل خود دست بشويد. چه‌بسا شتاب كردن و اتخاذ تصميم عجولانه و رفتار نامناسب در مقابل عمل ناشايست، طرف مقابل را به عناد واداشته، او را به لجاجت مجبور سازد. به يقين پاسخ نابه‌جا به عمل ناشايست، فرد خطاكار را از عملكردش پشيمان نمى‌كند؛ اما اگر عمل زشت شخصى را با رفتار شايسته و بزرگوارانه پاسخ دهيم، او را شرمسار نموده، از رفتار نامناسب قبلى خود پشيمان مى‌كنيم.

نشانه بخل‌

در زندگى اجتماعى موارد فراوان و متعددى پيش مى‌آيد كه انسان چيزى را بر عهده مى‌گيرد يا در ضمن قراردادى، انجام عمل و كارى را عهده‌دار مى‌شود و به اصطلاح فقهى در ضمن يك عقد متعهد مى‌گردد عملى را انجام دهد؛ يعنى دو نفر در مقابل يكديگر تعهد متقابلى بر عهده دارند. بى‌ترديد در اين‌گونه موارد آدمى بايد خود را به انجام اين تعهد ملتزم سازد: اَوْفُواْ بِالْعُقُود.[١] اما گاهى اين تعهد، يك‌جانبه است و شخص ابتدائاً خود را به انجام عملى متعهد مى‌سازد؛ مثلا «ضمانت» نوعى از اين‌گونه تعهدهاست، كه از شخصى درخواست مى‌شود با امضاى يك ضمانت‌نامه يا يك برگ سفته يا چك، تعهد ضمانت را بپذيرد و او نيز قبول مى‌كند و به تعبيرى ضامن او مى‌شود. اين عمل يك تعهد يك‌جانبه است و در اين‌جا يك عقد طرفينى نيست و نيازمند ايجاب و قبول هر دو طرف نمى‌باشد. به بيانى، شما در اين‌جا نوعى گذشت و بزرگوارى نموده، به يك تعهد يك‌جانبه تن مى‌دهيد و پيامدهاى بعدى آن را بر عهده مى‌گيريد و تعهد مى‌كنيد كه به آن عمل نماييد. در اين موارد بزرگوارى و كرامت نفس انسانى اقتضا مى‌كند كه به تعهد خود پاى‌بند باشيد و حرف خود را زير پا نگذاريد و به آن عمل كنيد.

[١] مائده (٥)، ١. ‌