پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢١٦ - اعتدال در مسؤوليت ها

افرادى كه براى تحصيل به شهرهاى دور مى‌روند بيشتر با اين پديده مواجهند؛ چون معمولا از والدين خود دورند و همسران آنها نيز در غربت زندگى مى‌كنند. همسران آنها با كسى انس ندارند و به تنهايى در منزل چشم انتظار مى‌مانند تا چه وقت همسر يا فرزند آنها باز گردد و زجر تنهايى پايان يابد. در زندگى اين افراد، درس و بحث ديگر زمانى براى انجام وظايف خانوادگى باقى نمى‌گذارد. آنان هرگز احوالى از همسر و والدين خود نمى‌پرسند. گويا جز دفتر و كتاب و قلم، آشنايى ندارند؛ لذا بعد از بازگشت به منزل جوياى احوال كتاب‌ها و يادداشت‌هاى خود هستند و چه بسا از احوال والدين پير خود يا تنها فرزند بيمار خود غفلت مىورزند. چنين كسانى نسبت به تمام وظايف خود در حق همسر و فرزندان و والدين و ديگر نزديكان و امور خانواده غافلند و حتى اگر غافل نيز نباشند فرصت پرداختن به آنها را ندارند.

واضح است كه تحصيل در اين زمان همانند دفاع و فعاليت‌هاى اجتماعى ديگر، براى ما واجب است؛ اما بايد بدانيم كه اگر به همسر و فرزندان و والدين خود رسيدگى نكنيم تحصيل نيز نمى‌تواند ادامه يابد و مؤثر و مفيد واقع نمى‌شود. عدم رسيدگى به امور همسر و فرزندان و والدين ممكن است آنها را دچار مشكلات و بيمارى‌هاى عصبى و جسمى و روحى نمايد و درمان آنها وقت بيشترى بگيرد. نتيجه خطرناك ديگر اين‌كه فرزندانى بيگانه با اسلام تربيت كرده، تحويل اجتماع خواهيد داد كه بلاى جان شما و آفت اجتماع خواهند بود. وَلاَيَكُنْ أَهْلُكَ اَشْقَى النَّاسِ بِك؛ مبادا خانواده شما به دليل عملكرد نادرستتان بدبخت‌ترين مردم باشند. ممكن است رفتار نادرست شما موجب شود كه آنها به نهايت بدبختى و گرفتارى مبتلا گردند. پس خود به دست خويش موجبات هلاكت و انحراف همسر و فرزندان و نزديكان خود را فراهم نكنيد و اين‌گونه رفتاركردن به يقين برخلاف توصيه امام متقين على(عليه السلام) است.