روشن است كه رعايت اين قاعده در مورد دشمنى هم لازم است. به صرف اعلام دشمنى و خصومت از طرف شخصى، نبايد تمام موجودى سينه پرآتش را بيرون ريخت به‌گونه‌اى كه اگر عداوت طرف مقابل شدت يافت ديگر تير خصومت در تركش نمانده باشد، يا اگر ورق برگشت و بازار دوستى رونق يافت، جبران گذشته ممكن نشود.

در يك كلام هرگز نبايد تمام مراتب دوستى و عواطف را به دوست ارزانى و تمام موجودى خصومت و دشمنى خود را به دشمن اظهار نمود؛ بلكه بايد هميشه مقدارى محبت و خشم در نهان‌خانه دل ذخيره داشت تا در فرصت‌هاى غير منتظره با كسادى سرمايه عاطفى مواجه نشويد؛ لذا اگر با كسى به هر دليلى ـ چه حق و چه باطل ـ سوء تفاهم و اختلافى پيدا كرديد، نبايد در مقام دشمنى آن‌قدر افراط كنيد كه ديگر هيچ راهى براى آشتى باقى نماند. در هر حال مى‌بايد بااحتياط عمل كنيد. با دوستان خود به‌گونه‌اى رفتار نكنيد كه اگر خداى ناكرده روزى اين دوستى فرو پاشيد و از بين رفت ضررى از ناحيه وى متوجه شما شود و همين طور با دشمنان خود به‌گونه‌اى رفتار نكنيد كه اگر روزى در صدد بنانهادن دوستى برآمديد بنيانى براى برپاكردن دوستى بيابيد. به تعبيرى، تمام ظرفيت‌ها را با خصومت پر نسازيد كه اگر روزى خواستيد از دوستى صحبت كنيد، بتوانيد در صورت يكديگر نگاه كنيد. اگر تمام نگاه خصومت‌آلود باشد ديگر جايى براى نگاه محبت‌آميز باقى نمى‌ماند و لذا چشم‌ها توان در هم نگريستن را ندارند. پس در اين مقام نيز بايد احتياط كرد و مرزها را رعايت نمود.

اميرالمؤمنين(عليه السلام) مى‌فرمايند: إِنْ اَرَدْتَ قَطِيعَةَ اَخِيكَ فَاسْتَبْقِ لَهُ مِنْ نَفْسِكَ بَقِيَّةً يَرْجِعُ اِلَيْهَا؛ اگر خواستى از برادرت بگسلى جايى براى دوستى و بازگشت نزد او باقى بگذار.

فرض كنيد مدت‌هاست با كسى رفيق هستيد ولى حال مشاهده مى‌كنيد كه وى از مسير تقوا و پاكى خارج شده و راه مخالف پيش گرفته است و چون ديگر نمى‌خواهيد با چنين شخصى ارتباط داشته باشيد، دوستى خود را با وى قطع مى‌كنيد و دست از رفاقت ديرين خود مى‌شوييد. يا گاهى رفاقت دو نفر تنها محدود به امور دنيايى است و لذا با تهديد منافع دنيايى و عدم رعايت حقوق مالى از يك طرف، اين دوستى رقيق مى‌شود و روى به افول مى‌گذارد. به هرحال حضرت على(عليه السلام) مى‌فرمايند: اگر خواستيد از رفيق خود جدا شويد آن‌چنان قطع

‌