پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤٧ - درمان لجاجت
هستند. اگر در اين موارد با چنين فردى درگير شويد و شما هم لجبازى كنيد، نزاع درمىگيرد و معلوم نيست چه قدر زيان و خسارت وارد مىسازد؛ ولى اگر خواسته باشيد عاقلانه با او برخورد كنيد تا وى را منصرف سازيد، لازم است سعى كنيد چيزى را كه دوست دارد و به آن علاقمند است برايش مهيا نماييد تا توجه او به آن چيزى كه مطلوبتر است معطوف گردد. فرض كنيد به يك اسباب بازى خاص يا رفتن به پارك و جاهايى از اين قبيل علاقه زيادى دارد. در حالتى كه او لجبازى مىكند سعى نماييد او را متوجه آن اسباب بازى خاص كنيد و يا به آن يا جايى كه دوست دارد ببريد تا از اين حالت خود منصرف بشود. اما اگر او بگويد من حتماً بايد اين غذا را بخورم و شما هم در مقابل بگوييد نبايد بخورى، اين برخورد باعث مىگردد تا حالت لجبازى در او راسختر گردد و احياناً ضرر زيادى را هم به دنبال بياورد. اولين ضرر و پيامد اين برخورد كشمكشانه اين است كه كودك را بد تربيت مىكنيد. شما براى منصرفساختن وى از اين روش غلطى كه پيش گرفته است، بايد سعى نماييد چيز ديگرى را كه بيشتر دوست دارد، به او عرضه كنيد. اصولا چيزهايى كه انسان به آنها علاقه پيدا مىكند و دنبال آن مىرود ـ چه خوب و چه بد ـ وقتى با چيز مطلوبترى مواجه مىگردد، از درجه مطلوبيت قبلى آن كاسته مىشود. البته اين قاعده منحصر به لجاجت نيست و در ساير گرايشهاى حيوانى و انسانى نيز وجود دارد. هر يك از غرايز انسان كه طغيان كند ديگر نمىشود جلوى آن را گرفت؛ مگر اين كه چيز مطلوبترى براى وى مطرح شود. شهوت، غضب، خودخواهى و... هريك مركبى هستند كه اگر به چموشى افتادند، ديگر نمىشود به آسانى جلوى آنها را گرفت. در مرتبه اول بايد سعى كرد كه به حالت طغيان تبديل نشوند؛ مثلا در مورد شهوت ابتدا بايد سعى نمود تا شدت و حدّت پيدا نكند و شهوتطلبى ظهور ننمايد والاّ جلوگيرى از آن بسيار سخت است. به گفته بزرگى، سعى كنيد ديگ شهوت به جوش نيايد والاّ به سهولت و آسانى نمىتوانيد آن را از جوش بيندازيد. در مورد غضب هم، به محض اين كه انسان احساس مىكند در حال عصبانى شدن است، بايد سعى كند مقدارى خود را از معركه كنار بكشد و از طغيان آن جلوگيرى نمايد؛ ولى اگر غضب طغيان كرد، ديگر به اين آسانى نمىشود جلوى آن را گرفت. در لجاجت هم وضعيت به همينگونه است. در وهله نخست بايد