پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١١٣ - نشان خردمندى

جايگاه تجربه در زندگى انسانى

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم

وَالْعَقْلُ حِفْظُ التَّجارُبِ، وَ خَيْرُ ما جَرَّبْتَ ما وَعَظَكَ، وَ مِنَ الْكَرَمِ لينُ الشِّيم. بادِرِ الْفُرْصَةَ قَبْلَ أَنْ تَكُونَ غُصَّةً؛

نشانه عقل و خرد، به خاطر سپردن تجربه‌هاست. بهترين تجارب، آن است كه تو را پند دهد. رفتار نرم از كرم و بزرگوارى است. فرصت را غنيمت شمار پيش از آن كه[از دست برود] و اندوه گلوگير شود.

سخن ما پيرامون وصيت‌نامه اميرالمؤمنين على(عليه السلام) به امام حسن(عليه السلام) است. قسمت آخر اين وصيت‌نامه كه بخش عمده اين كلام گهربار را تشكيل مى‌دهد، سفارش‌هاى موجز آن حضرت مى‌باشد كه در قالب كلمات قصار بيان شده است و درس زندگى دنيا و راه سعادت آخرت را ارائه مى‌كند. اگرچه اين‌گونه مى‌نُمايد كه اين كلمات ارتباط چندانى با هم ندارند، ولى با اندكى تأمل و برخوردارى از بينش الهى و اسلامى و آشنايى با مكتب اهل‌بيت(عليهم السلام) مى‌توان ارتباط بين آنها را درك نمود و به اندازه وسع و توان از عمق بى‌انتهاى اين اقيانوس معارف و حِكَم بهره برد. در قسمتى كه نقل شد، حضرت سرچشمه ديگرى از معارف را معرفى مى‌نمايند و آن بهره‌بردن از تجارب ديگران است.

نشان خردمندى‌

از جمله امورى كه در اين نامه بر آن تاكيد شده، استفاده از تجارب گذشته است. انسان بايد تلاش كند با تجربه‌اندوزى، به شكلى مطلوب و مفيد از تجربه‌هاى خود استفاده كند. اگر آدمى