پديده‌ها نيز قواعدى دارند؛ ولى كشف و فرموله كردن آنها مشكل است؛ مثلاً دانستن علت دقيق اين حادثه خاص اجتماعى و اين‌كه در چه شرايطى واقع مى‌شود و موانع تحقق آن چيست، مشكل است. درست است كه آزمون و تكرار حوادث طبيعى آسان‌تر است و بهتر مى‌توان شرايط وقوع آنها را كشف كرد و عوامل آن را شناخت؛ ولى نمى‌توان گفت هرگز جهت مشابهتى بين حوادث اجتماعى وجود ندارد و نمى‌توان براى آينده از حوادث گذشته قانونى به دست آورد. اگر جهت اشتراك پديده‌هايى را كه در گذشته واقع شده‌اند، كشف و شناسايى كنيم، مى‌توانيم با استفاده از آنها، آينده را پيش‌بينى نماييم.

البته معناى تكرار حوادث آن نيست كه از تمام جهات مثل هم باشند؛ مثلا در مورد اين فرمايش پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) درباره تشابه امت آن حضرت با بنى‌اسرائيل، روشن است كه ما مسلمان هستيم و از امت حضرت محمد(صلى الله عليه وآله)؛ نه از بنى اسرائيل؛ ولى به دليل وجود جهت اشتراك، هر آنچه براى بنى‌اسرائيل اتفاق افتاده است براى ما هم رخ خواهد داد؛ وگرنه ما خصوصياتى داريم و آنها نيز ويژگى‌هايى مخصوص خود: ما مسلمان و آنها از بنى‌اسرائيلند؛ پيامبر آنها موسى(عليه السلام) بود و پيغمبر ما حضرت محمد(صلى الله عليه وآله) و... اما جهات اشتراكى در اين ميان وجود دارد كه باعث مى‌شود آنچه براى آنها رخ داده است براى ما نيز اتفاق بيفتد. بنى‌اسرائيل بعد از چهل روز غيبت حضرت موسى(عليه السلام) گوساله‌پرست شدند و خليفه و نايب حضرت موسى(عليه السلام) هر چه مردم را به توحيد و خدا پرستى دعوت كرد، به سخن وى گوش ندادند. در عالم اسلام نيز چنين پديده‌اى رخ داد: هنوز چهل يا هفتاد روز از وفات پيغمبر(صلى الله عليه وآله) نگذشته بود كه اميرالمؤمنين(عليه السلام) را رها كردند و به فرمانش گوش نسپردند؛ يعنى آن كسى را كه نسبت به پيامبر به منزله هارون نسبت به موسى بود رها كردند و به سخن حق او گوش ندادند و آنچه پيامبر(صلى الله عليه وآله) فرموده بود پشت گوش انداختند. هارون براى جلوگيرى از اختلاف و اين‌كه مردم به جان يكديگر آسيب نرسانند و انسجام ملى آنها محفوظ بماند و فساد در بنى‌اسرائيل شايع نشود و به اصطلاح وحدت ظاهرى را حفظ كنند، سكوت كرد. قرآن هم مى‌فرمايد وقتى حضرت موسى به هارون فرمودند: مگر من نگفتم كه مراقب بنى‌اسرائيل باش و اجازه نده كه آنها منحرف شوند؛ هارون جواب داد: ترسيدم كه بگويى تو بين بنى‌اسرائيل اختلاف ايجاد

‌