پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٧٠ - گذشته، چراغ راه آينده
در جريان است و مكرراً لباس تحقق مىپوشد. يكى از عمومىترين پديدههاى اين عالم آن است كه همه كسانى كه در اين عالم زندگى مىكردند از اينجا بار بستند و خانهها و اموالشان را به ديگران سپردند. حال از اين قانون مسلّم، بايد بفهميم كه روزى ما هم از اين منزل ويران خواهيم رفت و مال و منال و خانه و كاشانه ما به ديگران مىرسد؛ پس به اين روزگار گذرا و به متاع بىبهاى آن دل نبنديم كه اين دلبستگى موجب آن مىشود كه بين حرام و حلال تفاوت نگذاريم و براى تحقق آرزوها و هوسهاى خود به حرام نيز دست دراز كنيم. آنقدر به دنيا و مال و فرزند دل مىبنديم كه ما را از انجام وظايف شرعى و تكاليف الهى دور مىسازد و اين در حالى است كه انسانِ جوياى كمال نبايد حتى مستحباب و وظايف اخلاقى را بر هواى دنيا و ثروث آن رها كند؛ چه كمترين ميزان ضرر و خسران ناشى از دلبستن به امور دنيا اين است كه توجه انسان را به امور و ارزشهاى معنوى كم مىكند؛ در حالى كه توجه ذهنى و تمايل قلبى انسان مىبايد صرفاً متوجه امور معنوى و متعالى باشد. روشن است كه نماز بىحضور قلب و عبادت عارى از توجه قلبى بر قساوت قلب انسان مىافزايد؛ همانگونه كه مطالعه بدون تمركز حواس، از فهم و درك تهى است. پس دلبستن به دنيا و علاقهمندى به خانه و همسر و فرزند، عاقلانه نيست؛ چراكه اگر تمام اين دلبستگىها از راه حلال و مشروع نيز به دست آمده باشد باز هم براى ترقى و پيشرفت انسان مضر است و ضرر غير قابل جبرانى در پى دارد.
علاوه بر اينها در روز قيامت تسويه همين اموال حلال، انسان را مدتها در محشر معطل مىكند. اين حداقل ضررى است كه از دل بستن به امور دنيا متوجه انسان مىشود. حال در چنين مقامى و به منظور بيان اين واقعيت، حضرت على(عليه السلام) مىفرمايند: از گذشتهها براى آينده پند بگير و توجه كن كه اين دنيا به كسى وفا نكرده است؛ چه سرنوشت كسانى كه به دنيا دل بستهاند و توجهشان به ثروت دنيا بوده، خيلى زشت و ناگوار است؛ ولى عاقبتى نيك در انتظار كسانى است كه توجه و توكل آنها به خداست. پس در تمام رفتارها و اعمال خود از گذشتگان پند و عبرت بگيريم و بدانيم كه در آيندهاى مشابه، سرنوشت گذشتگان بر ما نيز خواهد گذشت.