نيست كه كار را تأخير بيندازيد و صبر كنيد؛ بلكه گاهى احتياط اقتضا مى‌كند كه آدمى كارها را زودتر انجام دهد؛ چون ممكن است در آينده همين فرصت هم از دست برود. مِنَ الْحَزْمِ العَزْم؛ حزم، دورانديشى و احتياط كردن، هميشه اقتضا نمى‌كند كه كار را به تأخير بيندازيم؛ بلكه گاهى بايد آن را هر چه سريع‌تر انجام دهيم. هميشه اين‌گونه نيست كه اگر آدمى كارى را به تأخير بيندازد، به نفعش باشد؛ بلكه بايد در صورتى كار را به تأخير اندازد كه مطمئن شود با تأخير، امكانات بيشترى فراهم و كار به شكل بهترى انجام خواهد شد.

نه هر جوينده، يابنده است‌

تاكنون يك معنا را براى اين فراز از كلام حضرت على(عليه السلام) ارائه نموديم. اما با توجه به مقدمات گذشته احتمال معناى ديگرى هم وجود دارد كه اينك به آن مى‌پردازيم.

در عبارت بعدى مى‌فرمايند: لَيْسَ كُلُّ طالِب يُصيبُ وَ لا كُلُّ راكِب يَؤُوب[١]؛ ترجمه ساده و ابتدايى اين سخن اين است كه چنين نيست كه هر كس در صدد نيل به هدف و مقصدى برآيد، حتماً به هدفش برسد؛ هر جوينده‌اى، يابنده نيست و چنين نيست كه هر غايبى كه در سفر است، حتماً برگردد. ممكن است كسانى به سفر بروند و ديگر باز نگردند. اما اين كلام، مفهوم ديگرى را در دل خود نهفته دارد. براى اين كه به آن مفهوم و معنا دست يابيم بايد چند نكته معلوم گردد: اول آن كه تعبير مذكور در چه مقام و موردى گفته مى‌شود. واضح است فردى كه به سفر مى‌رود گاه برمى گردد و گاهى هم برنمى‌گردد. همين طور وقتى شخصى در پى هدفى است گاهى به آن مى‌رسد و گاهى هم به آن نمى‌رسد. پس ذكر اين مطلب در اين جا براى تبيين چه هدفى است؟ حضرت(عليه السلام) چه چيزى را مى‌خواهند به مخاطب تفهيم كنند و چه حكمتى را مى‌خواهند بياموزند؟

برخى از مفسران و شارحان در مقام توضيح اين سخن گفته‌اند كه آدمى گاهى در اثر خامى و تازه‌كار بودن خيال مى‌كند كه در هر راهى قدم بگذارد و براى هر كارى اقدام نمايد، حتماً موفق مى‌شود و چون با اين توقع وارد كار و ميدان عمل شده است، اگر موفق نشود نااميد و

[١] در نسخه ديگرى عبارت «لا كُلُّ غائِب يَعُودُ» بيان شده است. ‌