رنج‌ها و غم‌ها موجب نگرانى مى‌شوند و آدمى را از پا در مى‌آورند؛ اما انسان صبور به كمك ملكه صبر، مقاومت درونى خود را افزايش مى‌دهد و در مقابله با سختى‌ها و ناگوارى‌ها شيوه‌هاى بسيار متنوعى پيش مى‌گيرد كه هر قدر اين عوامل قوى‌تر باشند آن نيروى مقاومت درونى قوى‌تر عمل مى‌كند.

ب) حسن يقين

مراد از حسن يقين اين است كه انسان به حسن تدبير الهى اعتماد داشته باشد. ما در بحث‌هاى گذشته به اين موضوع پرداختيم. يكى از تعليماتى كه مورد اهتمام اديان الهى واقع شده است و اسلام در آيات و روايات فراوانى به آن پرداخته، مسأله قضا و قدر الهى است؛ البته به همان معنايى كه در معارف الهى مطرح است؛ نه برداشت نادرست و جبرگرايانه‌اى كه در بين مردم وجود دارد. به اختصار مى‌توان گفت اعتقاد به قضا و قدر الهى يعنى اعتقاد به اين‌كه عالم تدبيرى فراتر از تدبيرهاى جزيى ما اداره مى‌شود. ما در محدوده‌اى بسته و تنگ فكر مى‌كنيم و نقشه مى‌كشيم و براى انجام كارها، توان و قدرت اندك خود را به كار مى‌گيريم و در بسيارى از موارد با مشكل مواجه مى‌شويم و از رسيدن به مقصد باز مى‌مانيم. اين خود نشان از آن دارد كه تدبيرى فراتر از آنچه ما انديشيده‌ايم وجود دارد. همه ما در موارد متعددى تجربه كرده‌ايم كه على‌رغم در نظر گرفتن هدفى خاص و حركت در پى رسيدن به آن، به نتيجه‌اى بسيار مهم‌تر رسيده‌ايم كه هيچ انتظارش را نداشتيم، گاهى نيز برعكس با وجود دقت فوق‌العاده و تلاش طاقت‌فرسا هرگز به هدف دست نيافته‌ايم. گاهى آدمى به دنبال كار خيرى حركت مى‌كند؛ ولى به جاى خير، مصيبت مى‌آفريند. اين نمونه‌هاى ساده، جملگى از وجود مدبّرى برتر از انسان خبر مى‌دهد. اين‌كه گاه على‌رغم خواسته ما؛ زلزله، سيل، آفات و بلاهايى رخ مى‌دهد و گروهى رابه كام مرگ فرو مى‌برد و دچار نابسامانى‌ها و گرفتارى‌ها مى‌نمايد، ثابت مى‌كند كه همه امور به خواست انسان محقق نمى‌شود. در تعاليم دينى بر اين مسأله تأكيد شده است كه انسان بايد بداند بر كل نظام هستى و حوادث تلخ و شيرينى كه در اين عالم اتفاق مى‌افتد تدبير كلى الهى حاكميت دارد. درست است كه در اين موارد ما با پديده‌هاى وحشت‌بار و غم‌انگيز مواجه

‌