اين معنا اشاره دارند. گمان مى‌بريد چه تعبيرى مى‌توان آورد تا آن مقصود عالى و ايده‌آل را برساند؟ به يقين الفاظ نمى‌توانند آن حقيقت را بيان كنند كه انسان به كجا مى‌رسد و مرتبه وجودى و كمال نهايى انسان چيست؟ تعبيرات عرفى آن، همين عبارات «نزديك خداوند»، «پيش خداوند»، «در جوار خداوند» و «در همسايگى خداوند» است. به هر حال تمام اين الفاظ به آن مقام الهى كه حقيقتش براى ما قابل فهم نيست، اشاره دارند. ان‌شاء الله وقتى به آن‌جا رسيديم، خواهيم فهميد كه حقيقت آن چيست.

پس اگر از نعمت‌هاى مختلف و بى‌پايان الهى استفاده مى‌كنيم بايد در راه نيل به اين هدف مقدس باشد و حركت و پيشرفت خود را با اين هدف بسنجيم و منطبق سازيم. بايد ببينيم كدام يك از اين اعمال ما را به آن هدف نزديك مى‌كنند، همان را انجام دهيم و به همان شكل از اميال نهفته در وجود خود بهره بگيريم.

بنابراين معيار ما در انتخاب روش صحيح استفاده از اميال و غرايز، همانا ميزان تأثيرى است كه در رسيدن ما به آن هدف دارند. از اين روى تنها اعتدال، ملاك صحيح و درستى نيست، بلكه تنها به عنوان اماره و نشانه مؤثر است و نه به عنوان برهان؛ چراكه به دقت نمى‌تواند راه را نشان دهد كه چگونه بايد از اين اميال و نعمت‌ها استفاده كنيم. ما نمى‌دانيم حد اعتدال هر نعمت و هر غريزه و ميلى چه‌قدر و به چه كيفيتى است؟ اگر معيار دقيقى در دست داشته باشيم در حد شناخت و معرفت خود مى‌توانيم بفهميم كه از هر يك از اميال و غرايز چه‌قدر بايد استفاده كنيم تا به هدف نهايى برسيم، ولى اعتدال اين ملاك و معيار را به دست نمى‌دهد و نمى‌تواند معيار قابل اعتمادى در نيل به اهداف باشد.

معيار انتخاب دوست‌

حال كه آدمى را چاره‌اى جز معاشرت و رفاقت نيست و مسير زندگى ايده‌آل به سمت اهداف عالى از لابه‌لاى زندگى اجتماعى مى‌گذرد، براى تعيين مسير زندگى مطلوب، بايد در پى يافتن قطب نمايى برآييم كه راه را به ما مى‌نماياند و مسير حركت را به ما نشان مى‌دهد. البته با شيوه كار اين قطب نما نيز بايد از قبل آشنا باشيم و بدانيم كه عقربه قطب‌نما در كدام جهت بايد قرار بگيرد تا ما را به سمت آن هدف عالى هدايت و راهنمايى كند و چه بايد بكنيم تا عقربه به

‌