فَاصْبِرْ عَلى‌ ما يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُوبِها وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرافَ النَّهارِ لَعَلَّكَ تَرْضى‌.

طه (٢٠) ١٣٠

حمد هنگام ظهر

٦. توصيه به حمد خداوند، هنگام شامگاهان و ظهر:

فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ‌ وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِيًّا وَ حِينَ تُظْهِرُونَ.

روم (٣٠) ١٧ و ١٨

ظهر عيد

٧. استحباب تكبير، در تعقيب نماز ظهر عيد:

وَ اذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُوداتٍ‌ ... [٢]

بقره (٢) ٢٠٣

لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُوماتٍ‌ ... [٣]

حج (٢٢) ٢٨

نماز ظهر

٨. نماز ظهر، اوّلين نماز از نمازهاى واجب:

أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ‌ ... [٤]

اسراء (١٧) ٧٨

وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِيًّا وَ حِينَ تُظْهِرُونَ. [٥]

روم (٣٠) ١٨

٩. دستور خداوند به محمّد صلى الله عليه و آله براى به جا آوردن نماز، هنگام زوال خورشيد (ظهر):

أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ‌ ... [٦]

اسراء (١٧) ٧٨

١٠. اهمّيّت نماز ظهر، در ميان نمازها:

حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى‌ ... [٧]

بقره (٢) ٢٣٨

١١. استمرار وقت نماز ظهر، تا غروب:

أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ‌

[١] . مراد از «اطراف النّهار»، هنگام ظهر است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٥٧-/ ٥٨)

[٢] . منظور از «ايّام معدودات» ايّام تشريق است و تكبير اوّل، نزد ما بعد از نماز ظهر عيد قربان و آخرش بعد از نماز صبح روز چهارم است. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٥٣٢)

[٣] . از امام صادق عليه السلام روايت شده كه مراد از «ذكر» در سخن خداوند «ويذكروا اسم اللّه» تكبيرهايى است كه در تعقيب پانزده نماز كه اوّل آن ظهر عيد است، گفته مى‌شود. (تفسير نورالثقلين، ج ٣، ص ٤٩٠، ح ٨٢)

[٤] . از اينكه در بيان اوقات نمازهاى پنجگانه، ابتدا زوال خورشيد مطرح شد، مى‌تواند گوياى اين حقيقت باشد كه اوّلين نماز واجب، نماز ظهر است. روايت از امام باقر عليه السلام مؤيّد مطلب مزبور است (الكافى، ج ٣، ص ٢٧١، ح ١؛ تفسير نورالثقلين، ج ١، ص ٢٣٧، ح ٩٣٤) امام باقر عليه السلام فرمودند: نماز ظهر، اوّلين نمازى است كه پيامبراكرم صلى الله عليه و آله خواندند

[٥] . مراد از «حمد» و «حين تظهرون» نماز، هنگام ظهر است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٤٦٧-/ ٤٦٨)

[٦] . «دلوك الشّمس» به معناى رفتن خورشيد به سوى غروب و «غسق الّيل» به معناى شدّت تاريكى شب است. (مفردات، ص ٣١٧، «دلك» و ص ٦٠٦، «غسق») با توجّه به معناى لغوى، برداشت ياد شده مبتنى بر اين نكته است كه مراد از «دلوك شمس» زوال خورشيد باشد

[٧] . امام باقر عليه السلام فرمودند: «صلوة الوسطى‌» نماز ظهر است‌و نماز ظهر، اوّلين نمازى بود كه پيامبراكرم صلى الله عليه و آله خواندند. (الكافى، ج ٣، ص ٢٧١، ح ١؛ تفسير نورالثقلين، ج ١، ص ٢٣٧، ح ٩٣٤)