طلاق در لغت به معناى رهايى از بند است و استعاره آورده شده براى رهايى زن از بند نكاح. [١] در اصطلاح‌ به معناى ايقاعى است كه با آن شوهر، عقد نكاح را از بين مى‌برد. در اين مدخل از واژه‌هاى‌ «سراح»، «طلاق» و برخى مشتقّات آن و «يتفرّقا» استفاده شده است.

اهمّ عناوين: آثار طلاق، احكام طلاق و مطلّقه.

آثار طلاق‌

١. ايجاد حقوق‌

١. طلاق رجعى، باعث به وجود آمدن حقوقى براى مطلّقه:

يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ ... لا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَ لا يَخْرُجْنَ‌ ....

طلاق (٦٥) ١

نيز--) همين مدخل، مطلّقه، حقوق مطلّقه‌

٢. جواز ازدواج‌

٢. جواز ازدواج با همسر پسرخوانده، پس از طلاق:

وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَ اتَّقِ اللَّهَ‌ ... فَلَمَّا قَضى‌ زَيْدٌ مِنْها وَطَراً زَوَّجْناكَها لِكَيْ لا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْواجِ أَدْعِيائِهِمْ إِذا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَراً وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا.

احزاب (٣٣) ٣٧

٣. جواز ازدواج با خواهر زن، در صورت جدايى از همسر (به طلاق يا مرگ):

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ‌ ... وَ أَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً.

نساء (٤) ٢٣

٤. جواز ازدواج شوهر با همسر سه طلاقه خود، منوط به طلاق محلّل:

الطَّلاقُ مَرَّتانِ‌ ... فَإِنْ طَلَّقَها فَلا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجاً غَيْرَهُ فَإِنْ طَلَّقَها فَلا جُناحَ عَلَيْهِما أَنْ يَتَراجَعا ....

بقره (٢) ٢٢٩ و ٢٣٠

٥. جواز ازدواج مجدّد زن (با شوهر سابق يا ديگرى) منوط به طلاق و انقضاى عدّه:

وَ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا تَعْضُلُوهُنَّ أَنْ يَنْكِحْنَ أَزْواجَهُنَّ إِذا تَراضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوفِ ذلِكَ يُوعَظُ بِهِ‌ ... ذلِكُمْ أَزْكى‌ لَكُمْ وَ أَطْهَرُ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ. [٢]

بقره (٢) ٢٣٢

[١] . مفردات، ص ٥٢٣، «طلق»

[٢] . «ازواجهنّ» يعنى كسانى كه راضى‌اند شوهرشان شوندو يا كسانى كه قبلًا شوهر آنها بوده‌اند. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٥٨٣)