طهارت بر دو قسم است: جسمانى و نفسانى. [١] در اين‌ مدخل از طهارت فقهى و شرعى كه به وسيله وضو، غسل، تيمّم و يا از طريق شستن و از بين بردن نجاست حاصل مى‌گردد، [٢] بحث مى‌شود و طهارت نفسانى و اخلاقى در مدخل تزكيه، بررسى شده است.

اهمّ عناوين: آثار طهارت، احكام طهارت، اسباب طهارت.

آثار طهارت‌

١. جلب محبّت خدا

١. طهارت، سبب جلب محبّت خدا:

... إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ. [٣]

بقره (٢) ٢٢٢

... فِيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ. [٤]

توبه (٩) ١٠٨

٢. جواز مسّ قرآن‌

٢. جايز بودن دست زدن و لمس قرآن، پيامد طهارت:

إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ‌ لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ.

واقعه (٥٦) ٧٧ و ٧٩

٣. جواز ورود به مسجد

٣. جايز بودن ورود به مساجد براى جُنُب، بعد از طهارت:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ ... وَ لا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ حَتَّى‌ تَغْتَسِلُوا وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى‌ أَوْ عَلى‌ سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ‌ ....

نساء (٤) ٤٣

٤. رفع وسوسه شيطان‌

٤. طهارت، باعث برطرف شدن زمينه وسوسه شيطان:

... وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ وَ لِيَرْبِطَ عَلى‌ قُلُوبِكُمْ وَ يُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدامَ. [٥]

انفال (٨) ١١

٥. شكر

٥. طهارت، زمينه‌ساز سپاسگزارى از خداوند:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ‌

[١] . مفردات، ص ٥٢٥، «طهر»

[٢] . الميزان، ج ١٢، ص ٢٣٦

[٣] . مراد از طهارت در آيه، اعمّ از طهارت ظاهرى و معنوى‌است. (الميزان، ج ١-/ ٢، ص ٢١١)

[٤] . مقصود از طهارت در آيه، طهارت با آب از نجاست است و حديثى از امام باقر و امام صادق عليهما السلام اين معنا را تأييد مى‌كند. (مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ١١١)

[٥] . در جنگ بدر، كفّار بر مسلمانان پيشى گرفتند و به آب دسترسى يافتند، ولى مسلمانان در تلهايى از رمل جاى گرفتند و محدث و جنب شدند. شيطان آنان را وسوسه كرد كه دشمن شما بر آب پيشى گرفتند و شما با جنابت نماز مى‌خوانيد، لذا خداوند باران فرستاد تا غسل جنابت كنند و از حدث پاك شوند. (همان، ج ٣-/ ٤، ص ٨٠٨)