طور، در لغت به كوه گفته مى‌شود؛ [٣] امّا وقتى با «الف» و «لام» معرفه ذكر مى‌شود، مقصود كوه خاصّى است. [٤] «طور سينا» اسم كوهى است كه حضرت‌ موسى عليه السلام با خدا در آن مناجات مى‌كرد. [٥]

آتش طور سينا

--) آتش، آتش كوه طور

انهدام طور سينا

١. متلاشى شدن طور سينا، بر اثر تجلّى خداوند بر آن:

... فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا ....

اعراف (٧) ١٤٣

٢. بيهوشى موسى عليه السلام با غرش و نهيب بر آمده از انهدام كوه طور:

... فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَ خَرَّ مُوسى‌ صَعِقاً ....

اعراف (٧) ١٤٣

برافراشتن طور سينا

٣. قرار گرفتن طور سينا بر بالاى سر بنى‌اسرائيل، رخدادى شايسته يادآورى:

وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ ... [٦]

بقره (٢) ٦٣

وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ ....

بقره (٢) ٩٣

وَ إِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ وَ ظَنُّوا أَنَّهُ واقِعٌ بِهِمْ خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اذْكُرُوا ما فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ.

اعراف (٧) ١٧١

٤. برافراشتن طور سينا بر بالاى سر بنى‌اسرائيل، تهديد خداوند به منظور اخذ پيمان از آنان:

وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اذْكُرُوا ما فِيهِ‌ ....

بقره (٢) ٦٣

وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ ... [٧]

بقره (٢) ٩٣

[١] . از رسول خدا صلى الله عليه و آله درباره طوبى‌ سؤال شد، حضرت فرمود: درختى است در بهشت كه اصل و ريشه آن در خانه من است و شاخه‌هاى آن در خانه اهل بهشت. (تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ٥٠٦، ح ١٣٧؛ مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٤٤٨)

[٢] . بر اساس روايتى از رسول‌اكرم صلى الله عليه و آله «طوبى‌» به درخت تنومندى در بهشت تفسير شده است. (تفسير قمى، ج ١، ص ٣٦٥؛ مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٤٤٧)

[٣] . همان، ج ٩-/ ١٠، ص ٢٤٦

[٤] . همان، ص ٢٤٦

[٥] . همان، ج ١-/ ٢، ص ٢٦١

[٦] . ظرف «إذ» متعلّق به فعل «اذكروا» است كه در تقديرمى‌باشد. (همان، ص ١٦٢)

[٧] . سياق آيه از آنجا كه ابتدا ذكر اخذ ميثاق نموده و سپس امر به گرفتن آنچه به آنها داده شده كرده است و در بين اين دو [فراز] برافراشتن كوه طور بر بالاى سرشان را آورده و نسبت به علّت اين كار سكوت كرده است مى‌فهماند كه حكمت آن ترساندن ايشان به وسيله عظمت قدرت خداوند است بدون اجبار و اكراه‌شان به عمل. (الميزان، ج ١، ص ١٩٨)