ترجمه و تفسير نهج البلاغه

ترجمهء خطبهء صد و پنجاه و دوم

حادث بودن همهء كائنات دليل بر ازلى و قديم بودن خدا است

آفرينش شباهت ، همانندى ، تضاد كوچك و بزرگ و حركت و سكون در مخلوقات دليل آن است كه هيچ يك از پديدههاى مزبور در خدا وجود ندارد

عامل دوم

در جهان هستى هيچ چيزى نمى تواند خدا را بپوشاند

صانع غير از مصنوع و ايجاد كنندهء حدّ غير از حدّ محدود و پروردگار غير از پرورده شده است

استناد دوم

وحدت خداوندى وحدت عددى نيست

آن ذات اقدس از هرگونه حركت و خستگى به دور است

شنوايى و بينايى و شهادت و نظارهء او با وسائل جسمانى نيست

1 - جهل بسيط با بيطرفى از متعلق آن

ظهور او جسمانى نيست تا با چشم ديده مى شود و داراى سبكى يا ظرافت مادى نيست كه او را مخفى بدارد

اوست فوق همهء كائنات از هر مقوله كه باشند و در هر موقعيتى كه آنرا حيازت كنند

براى علم مطلق او به همهء كائنات و در هيچ يك از احوال نيازى به وجود عينى كائنات كه معلوم خداوندى باشند نيست

سياست حكيمانهء جامعهء بشرى با طلوع خورشيد فروزان اسلام و نبوت و امامت ، مطرح گشت

نهج البلاغه و امور اجتماعى و سياسى

دلائل لزوم تنظيم و اصلاح سياسى زندگى دنيوى و اخروى مردم

نگاهى بر نوسانات كليسا و حكومت

جدايى دين از حكومت ( كليسا و حكومت )

واقعهء سوم

مطلب چهارم

وحدت و هماهنگى همهء شئون حيات انسانى در دين اسلام

1 تكاليف شخصى

2 تكاليف حقوقى مقررّه

شخصيت آدمى در بعد دوم ( زندگانى با اصول و قوانين موضوعى )

شخصيت آدمى در بعد سوم

نوع يكم

3 علم حضورى

شخصيت آدمى در مديريت بعد چهارم ( حيات معقول )

حذف مذهب از حيات و شخصيت بشرى در زندگى دنيوى بر مبناى سكولاريسم ، مستلزم تجزيهء وحدت « حيات معقول و تجزيهء وحدت شخصيت است »

اساسىترين عامل انتقال انسان از « خود طبيعى » به « من عالى انسانى » قرار گرفتن در جاذبهء كمال مطلق است كه خداوند متعال مى باشد

10 در نظام سكولاريسم ، ارزش احساس وظيفه و تكليف برين كه با عظمتترين و شريفترين احساس آدميان است ، در تطبيق حقايق بعد دوم

نوع دوم

2 دستور اكيد به سبقتجويى به خيرات

3 تحليل ( حلال كردن ) بهره بردارى از مواد مفيد روى زمين براى ادامهء معيشت و تنظيم آن

4 تكاليف مالى براى تنظيم بعد مادى

5 وجوب وفاء به پيمانها ،

سه - نمونه اى از اصول قواعد حقوقى بطور عام ،

قسم پنجم

قسم ششم

1 - حكومت ، همان حكمت و علم است به مسائل سياسى و زندگى اقتصادى مردم و بس

آيا فلسفهء سياسى را تنها بايد در اجتماع يونان باستان و سپس در قرون بعد از رنسانس جستجو كرد

هر دو نظام فلسفهء سياسى قديم و جديد كه بر مبناى سكولاريسم استوارند از حل مشكلات سياسى بشر عاجزند

آيا حكومت و سياست از مدار تكاليف و احكام كليهء الهيه خارج مى باشد

3 زندگى عقلانى

نظام دموكراسى در زندگى و حكومت و سياست و مشكلات ششگانهء آن

اين كه سياست يك حرفهء خاصّ و احتياج به تخصص دارد ، هرگز منافاتى با لزوم آبيارى سياست و حكومت با بعد الهى انسانها ندارد

مسئلهء سوم

تفسيرى مختصر پيرامون سخن امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السلام در بارهء حكومت صالحان و ناصالحان

اگر پيامبران و ديگر پيشوايان الهى تنها مأمور ابلاغ تكاليف مربوط به عبادات و ديگر امور اخروى بودند ، هرگز مبارزه و جهاد و دفاع حتى جانبازى در برابر سلطه گران ضد انسان مورد نياز نبود

آيا دين از مقولهء ايده ئولوژى است

ترجمهء خطبهء صد و پنجاه و سوم

نصيحت براى مردم

بالاخره روزى فرا رسد كه از نتايج گناهان پرده برداشته شود

من در تكليف به خودسازى و تحصيل هشيارى ، فردى از شما هستم

براى پرواز در فضاى حيات معقول به سوى هدف اعلاى حيات از دو بال ذات خويشتن بهره برداريد

اگر خود را بينا مى دانيد بشنويد ، بينديشيد ، بنگريد و ديده ور شويد

بكوشيم اين چند روز زندگى را با آشنايى با خويشتن بگذرانيم

در بارهء آنچه كه از زبان پيامبر اكرم به تو رسيده است بينديش

فخر و كبر و فراموشى پايان زندگى و غفلت از مجازات و انتظار محصولى غير از آنچه كاشته شده است و بىاعتنايى به فردايى كه بدون پذيرش آن ، زندگى اين دنيا به هيچ وجه قابل فهم و تفسير نيست ناشى از يك بيمارى است كه خود بزرگ بينى ناميده مى شود

بياييد آنچه را كه مى دانيم به روى خود بياوريم و به آن عمل كنيم و معتقد باشيم آنچه را كه مى دانيم روزى دامن ما را خواهد گرفت

1 در عباداتى كه خدا به او مقرر فرموده است ، شرك بورزد

4 بدعتى در دين ايجاد كند كه نياز خود را از اين راه برآورد

چهارپايان هدفى جز شكم و درندگان جز دشمنى با غير خود ندارند

معمولا همت زنها آراستن و آرايش زندگى دنيوى است

ترجمهء خطبهء صد و پنجاه و چهارم

اين يك قانون طبيعى است ) *

امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السلام و صاحبنظران و محدثان بزرگ اسلامى

طلايه دارى كه جلو كاروان افتاده تشخيص مصالح و مفاسد گذرگاه و منازل را به عهده گرفته است ، بايد خلاف واقع نگويد

آغاز كار ، انسانهايى كه با دل بينا و با بصيرت عمل مى كنند ، بايد بدانند كه آن عمل به ضرر آنها است و يا به سود آنان

احساس مسئوليت در بارهء علم

آيا هيچ مى دانيد كه ركود علوم انسانى كه به ركود انسانها از حركتهاى تكاملى بازداشته است ، معلول ادّعاى علم در بارهء مسائل انسانى است كه دلائل صحيحى ندارد

انسان آگاه در زندگانى بايد ببيند آيا حركت او به پيش است يا به عقب برمى گردد

تطابق ظاهر با باطن در پاكى و ناپاكى

ترجمهء خطبهء صد و پنجاه و پنجم

او است خداوند حق و آشكار ، حقيقىتر و آشكارتر از آنچه كه چشمها آن را مى بينند

خلقت خلق ، انشايى و ابداعى است

جهان هستى در برابر امر كن و امر به اطاعت از او بدون اندك مقاومتى به جريان افتاد

آفرينش شبپره

فهرست آيات

فهرست روايات

فهرست نامها

فهرست مآخذ

فهرست اماكن

ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١١٧ - نوع دوم

٢٩ . الفكر الاسلامى و المجتمع المعاصر فى مشكلات الحكم و التّوجيه : تأليف دكتر البهى .
٣٠ . الاسلام النظام الانسانى : تأليف دكتر مصطفى رافعى .
٣١ . الفكر الاسلامى و التّطوّر : تأليف فتحى عثمان .
٣٢ . انديشهء سياسى در اسلام معاصر : تأليف حميد عنايت .
٣٣ . فلسفهء سياسى اسلام : تأليف دكتر ابو الفضل عزّتى .
٣٤ . اللوامع الالهية [١] : مباحثى مهم از فاضل مقداد .
٣٥ . عوائد الايام : تأليف ملا احمد نراقى . [٢] ٣٦ . كتاب السّياسة : تأليف قدامة بن جعفر .
٣٧ . ادب السّلطان : تأليف ابو الحسن على بن نصر .
٣٨ . كتاب السّياسة الكبير : تأليف احمد بن سهل ابو زيد البلخى .
٣٩ . كتاب السّياسة الصّغير : تأليف احمد بن سهل ابو زيد البلخى . [٣] ٤٠ . كتاب الدولة : تأليف ابو اسحاق ابراهيم بن العباس الصولى . [٤] ٤١ . سياسة الملوك : تأليف ابو دلف القاسم بن عيسى بن معقل . [٥] اصلا چگونه قابل تصور است كه يك تمدنى به وجود بيايد و به اعتلاء و ترقى بسيار

[١] . فاضل مقداد در كتاب اللوامع الالهية فى المباحث الكلامية ، ص ٢٦٤ چنين مى گويد : « دين و حكومت دو حقيقت متشكل با هم هستند كه هيچ يك بدون ديگرى منفعتى ندارند . حكمت اقتضاء مى كند كه اين دو حقيقت در يك تن جمع شوند و اگر عالم مجتهد از اطلاع بر وضع زمان و حكومت و اظهار رأى براى توجيه و رهبرى اجتماع دور باشد ، نقض غرض دين است . »
[٢] . مرحوم نراقى در كتاب عوائد الايّام ، ص ١٨٥ - ٢٠٦ .
[٣] . نقل از الفهرست ، ابن النديم ، ص ١٣٥ .
[٤] . كشف الظنون ، تأليف اسماعيل پاشا البغدادى ، ج ١ ، ص ٢ .
[٥] . الفهرست ، ص ١٣٠ .