ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢١٥ - منفعتگرايى در فلسفهء تاريخ

٢ - ( وَأَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الأَرْضِ ) [١] ( و امّا آنچه كه براى مردم نفع مى رساند در روى زمين مى ماند . ) ٣ - ( وَالأَنْعامَ خَلَقَها لَكُمْ فِيها دِفْءٌ وَمَنافِعُ وَمِنْها تَأْكُلُونَ ) [٢] ( و چهار پايان را آفريد ، در آن چهار پايان براى شما وسيلهء گرمى [ مانند پشم ] و منافعى است و از آنها مى خوريد . ) ٤ - ( وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا وَعَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ . لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ الله . . . ) [٣] ( اعلان كن در مردم وجوب حجّ را ، در حال پياده و سوار بر شترهاى لاغر بسوى تو خواهند آمد از هر راه دور مى آيند تا منافعى را كه براى آنان است مشاهده كنند و نام خداوندى را ذكر كنند . . . ) ٥ - ( وَإِنَّ لَكُمْ فِي الأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِها وَلَكُمْ فِيها مَنافِعُ كَثِيرَةٌ وَمِنْها تَأْكُلُونَ . وَعَلَيْها وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ ) [٤] ( و قطعا براى شما در بارهء چارپايان عبرتى است ، ما شما را از آنچه كه در شكمهاى آنهاست ( از شيرهايشان ) سيراب مى كنيم و براى شما است در آن چارپايان منافعى فراوان و از آنها مى خوريد . و بر آن چهارپا و بر كشتى حمل مى شويد . ) و در سورهء يس آيهء ٧٣ و غافر آيهء ٨٠ و الحديد آيهء ٢٥ نيز موضوع منافع را گوشزد كرده است . كلمهء خير در آيات قرآنى به هر دو معناى خير مادّى و خير معنوى آمده است . از آن جمله :

[١] . الرّعد آيهء ١٧ .
[٢] . النّحل آيهء ٥ .
[٣] . الحجّ آيهء ٢٧ .
[٤] . المؤمنون آيهء ٢١ و ٢٢ .