ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٦ - ٤ - لَيْسَ كَمِثْلِه شَىْءٌ ، خداوند سبحان هيچگونه مثلى ندارد

٤ - لَيْسَ كَمِثْلِه شَىْءٌ ، خداوند سبحان هيچگونه مثلى ندارد .
تشبيه مقام شامخ ربوبى بهر چيزى كه حتّى عالىتر و با عظمتتر از آن چيز قابل تصوّر نباشد ، نشان انحراف از دريافت آن مقام شامخ است ، خواه آنچه كه خداوند به او تشبيه شده است از اشياء مادّى و جسمانى باشد و خواه از حقائق فوق مادّيّات و از اين جملات امير المؤمنين عليه السّلام بخوبى اثبات مى شود كه تفسيرى كه در بارهء آن روايت معروف ( خَلَقَ الله آدَمَ عَلَى صُورَتِه ) گفته شده است ، غلط است كه : خداوند حضرت آدم را شبيه صورت خويش آفريده است بلكه مقصود چنانكه در بعضى از روايات خاندان عصمت و طهارت آمده است ، اين است كه دو نفر در حال پرخاش با يكديگر بودند ، يكى از آن دو بديگرى گفت : قَبَّحَ الله وَجْهَكَ ( خدا صورت ترا زشت كناد . ) پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود : ( به صورت او كه يك انسان است ناسزا مگو ، زيرا خداوند سبحان صورت حضرت آدم ابو البشر عليه السّلام را كه پدر همه انبياء و اوصياء و اولياء است بصورت او آفريده است ) نه اين كه خداوند ، آدم را مانند صورت خود آفريده است مطلب فوق العاده با اهمّيّتى كه در جملات مورد تفسير آمده است ، اينست كه امير المؤمنين عليه السّلام مى فرمايد دلهاى تشبيه كنندگان ( مشبّهه ) بدرجهء معرفت و يقين به آن مقام ربوبى نرسيده‌اند ، دليل اين مطلب بسيار واضح است زيرا اگر تشبيه كننده توجّه داشته باشد باين كه هيچ سنخيّتى و تشابهى ميان ذات و وجود اقدس ربوبى و آنچه كه به آن ذات و وجود اقدس تشبيه شده است ، وجود ندارد ، در همان لحظه توجّه مى فهمد كه از راه دريافت الهى