ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٣ - ٩ - خلقت آسمانها و زمين از حالت تراكم تا انبساط

را دارا شده است .
امير المؤمنين عليه السّلام در اين خطبهء مباركه چند موضوع را در بارهء آسمانها و زمين فرموده است كه در اين مبحث بطور اجمال مى آوريم .
مقدارى از اين موضوعها را قرآن مجيد نيز بيان نموده است .
٩ - خداوند سبحان بلنديهاى سطوح آسمان را بدون قيد و تعليق تنظيم فرمود . احتمال مى رود مقصود از رهوات هم پستىهاى سطوح آسمان بوده باشد و هم ارتفاعات آن ، زيرا چنانكه صبحى صالح در تفسير لغات نهج البلاغه آورده است ، كلمهء مزبور از اضداد است و چون مانعى از استعمال اين كلمه در اين مورد در دو معناى متضادّ وجود ندارد ، لذا مى توان آن را همان طور كه در ترجمهء كلَّى خطبه آورده‌ايم بهر دو معناى پستىها و بلنديها بكار برد . حال اين پستىها و بلنديها چيست از ديدگاه علم هنوز در عرصهء معارف بشرى قرار نگرفته است تا هويّت آنها براى ما روشن شود .
١٠ - خداوند متعال شكافهاى پهنهء باز آسمانرا با همديگر التيام داد .
١١ - خداوند سبحان ميان آنها و امثال آنها را بوسيلهء روابطى شبكه بندى فرمود . مى توان گفت شايد مجموع اين سه موضوع حالتى در آسمان بوجود آورده است كه در قرآن مجيد تعبير « حبك » در بارهء آن شده است .
( وَالسَّماءِ ذاتِ الْحُبُكِ ) [١] ( و قسم به آسمان كه داراى « حبك » است . ) حبك در لغت تموّجات روى آب است كه مانند راه‌ها ديده ميشوند .
< شعر > إذا علتها الصّبا أبدت لها حبكا مثل الجواشن مصقولا حواشيها لا يبلغ السّمك المحصور غايتها لبعد ما بين قاصيها و دانيها < / شعر >

[١] . الذّاريات آيهء ٧ .