ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٤٥ - ١٨ - نظراتى كه بعنوان عامل محرّك تاكنون ارائه شده است

( السَّيْرَ سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَأَيَّاماً آمِنِينَ ) [١] ( و ما ميان مردم سبأ و آن آباديهائى كه مبارك گردانيديم [ آباديهاى شام كه بسيار سرسبز و با طراوت و درختهاى آن آباديها متّصل بهم بوده است ] آبادىهايى قرار داديم كه براى يكديگر [ به ترتيب اوّلى براى دومى و دومى براى سومى ] آشكار بودند [ و همديگر را مى ديدند ] و مسافت حركت زمان آن را در ميان آن آبادىها معيّن نموديم و [ گفتيم ] : در آباديها شبها و روزها در حال امن سير كنند . ) در اين آيهء مباركه خداوند متعال آبادى و طراوت و امن در مسافتهاى ما بين آباديها و ديگر عوامل زندگى در رفاه مدنيّت را به خود نسبت مى دهد و در آيهء ١٥ از همين سوره كشور سبئيّون را بلدهء طيّبه معرّفى مى فرمايد ، زيرا خداوند وسائل زندگى در حدّ عالى را براى آنان آماده فرموده بود . همچنين خداوند هلاكت و سقوط تمدّنها و جوامع را به قدرت و مشيّت خود نسبت مى دهد در همين سوره در آيهء ١٧ مى فرمايد : ( فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ ) [ سبئيّون در برابر نعمت و احسان الهى ] ( اعراص از حقّ نمودند و ما سيلى شديد [ يا سيل آن سدّ بزرگ معروف به سدّ مأرب ] به آنان فرستاديم . ) و در آيهء ١٩ مى فرمايد : ( فَقالُوا رَبَّنا باعِدْ بَيْنَ أَسْفارِنا وَظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْناهُمْ أَحادِيثَ وَمَزَّقْناهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ ) ( مردم سبأ گفتند : اى پروردگار ما ، فاصلهء سفرهاى ما را ( مسافت ميان آبادىهاى ما را ) دور كن و آنان بخود ستم كردند ما آنان را [ بصورت داستانها در آورديم و بطور كامل آنانرا متلاشى ساختيم ، در اين عمل و نتيجهء عمل آنان آياتى است براى هر انسان بردبار و شكر گزار . ]

[١] . سبأ آيهء ١٨ .