ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٥٢ - ٤ - آرمانهاى بزرگ

مردم از داشتن آرمانهائى والا كه وصول به آنها امكانپذير است به « به به چه لذّت خوبست » قناعت بورزند اين بينوائى بنام « تمدّن » نتايج بسيار ناشايستى در بر دارد كه : اوّل - همهء آنها از دست دادن تدريجى احساس ضرورت آرمانگرائى است كه زندگى را براى آدمى با معنى و زيبا مى سازد .
دوم - تعاقب گرفتاريهاى غير قابل تفسير و توجيه در صورتى كه يكى از آرمانهاى بسيار والاى انسانيّت ، كوشش براى پيدا كردن علل گرفتاريها و تحمّل و شكيبائى در صورت عدم امكان بر طرف كردن آنهاست .
سوم - مست و تخدير شدن در نتيجهء نيل به نعمتها . مسلَّم است كه با نبودن آرمانهاى والا ، هر عامل خوشى اگر چه بىپايه ترين و محدودترين خوشىها بوده باشد ، همهء سطوح و ابعاد شخصيّت را بخود مشغول مى دارد ، لذا تعقّل كار حقيقى خود را انجام نمى دهد ، منطق زمان و موقعيّتها گم مى شود . . . مجموع اين نتايج بىآرمانىها در كلمات امير المؤمنين عليه السّلام گوشزد شده است . از آن جمله : ثمّ إنّكم معشر العرب أغراض بلايا قد اقتربت . فاتّقوا سكرات النّعمة و احذروا بوائق النّقمة [١] سپس شما گروه عرب ، هدفهاى بلاهائى هستيد كه نزديك شده است ، بترسيد از مستىها و ناهشياريهائى كه از نعمتها سوء استفاده نموده‌ايد و بترسيد از مصيبتهاى بسيار ناگوار نقمت در خطبهء ١٣٨ صفحهء ١٩٦ مى فرمايد : فلا تزالون كذلك حتّى تؤوب إلى العرب عوازب أحلامها بحال نكبت و پراكندگى ادامه خواهيد داد تا آن گاه كه آرمانهاى غايب از درون عرب به آنان برگردد .

[١] . خطبهء ١٥١ ص ٢١ .