ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٤٨ - توضيحى در رابطهء موجودات و رويدادهاى تاريخ بشرى با انسان

در بارهء خلقت انسان و حيات او است ، قرار گرفتن وى در مسير كمال با آگاهى و اختيار خود انسان است ، و هر كيفيّتى را كه آدمى براى حيات خود انتخاب مى كند ، آگاهى و اختيار و قدرتش را مى تواند بطورى به كار بيندازد كه در مسير كمال كه هدف از خلقت اوست ، قرار بگيرد . لذا تغيير وضع انسان از كيفيّتى به كيفيّتى ديگر ، علَّت مجوّزى ندارد .
٣ - ( وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَالأَرْضِ وَلكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْناهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ ) [١] ( و اگر اهل آباديها ايمان مى آوردند و تقوى مى ورزيدند البتّه ما براى آنان بركاتى از آسمان و زمين باز مى كرديم ولى آنان [ انبياء و حقّ را ] تكذيب نمودند و ما آنان را بجهت آنچه كه مى اندوختند گرفتار ساختيم . ) ٤ - ( وَكَمْ قَصَمْنا مِنْ قَرْيَةٍ كانَتْ ظالِمَةً ) [٢] ( و ما چه بسا آباديها را كه شكستيم و از بين برديم كه ستمكار بودند . ) اين مضمون در سورهء الحجّ آيهء ٤٨ نيز آمده است .
٥ - ( وَكَمْ أَهْلَكْنا مِنْ قَرْيَةٍ بَطِرَتْ مَعِيشَتَها ) [٣] ( و چه بسا آباديها كه زندگى آنها فاسد شده بود [ در زندگى خودكامگى و فساد براه انداخته بودند ] هلاك نموديم . ) ٦ - ( ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ . . . ) [٤] ( فساد در خشكى و دريا بروز كرد بجهت آنچه كه مردم با اختيار خود اندوختند . ) از اين آيهء شريفه و امثال آن در قرآن مجيد بخوبى استفاده مى شود

[١] . الأعراف آيهء ٩٦ .
[٢] . الأنبياء آيهء ١١ .
[٣] . القصص آيهء ٥٨ .
[٤] . الرّوم آيهء ٤١ .