ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٧٥ - ٢١ - فلسفه و حكمت اين تضادّ چيست

ديدگان انسانى موقع نگريستن پنهانى انجام مى دهد . اوست دانا به آن چه كه مخفىگاههاى دلها در بر گرفته و حجابهاى غيوب آنرا پوشانيده است و به آن چه كه گوشها سوراخهاى خود را براى ربودن آن آماده كرده است .
خداوند سبحان دانا است به محلّ سكونتهاى تابستانى موران و محلّ زمستانى جنبندگان و به طنين ناله‌هاى مادران غمديده [ بسبب جدائى از فرزندانشان ] و اوست دانا به صداهاى آهستهء گامها و محلّ روئيدن و باز شدن ميوه‌ها از مدخل غلافهاى پرده‌هاى آنها . و اوست داناى مخفىگاه‌هاى جانوران وحشى از غارهاى كوه‌ها و از دره‌ها و رودخانه‌ها و اوست كه ميداند مخفىگاه پشه‌ها را در ميان ساقه‌هاى درختان و پوستهاى آنها ، و ميداند جايگاه روييدن برگها را از شاخه‌ها و جايگاه فرود آمدن ذرّات نطفه‌ها را از مسير اصلاب ( آلات تناسل مردها ) و ميداند ابرهاى تازه تشكَّل يافته و بهم پيوستهء آنها را و ريزش قطره‌هاى باران از ابرهاى متراكم را . او دانا است به آن چه كه گردبادها با دامنها خود مى پاشند و بارانها با سيلهاى خود آنها را از بين مى برند و ميداند فرو رفتن و حركات حشرات زمينى را در تلّهاى ريگها ، و قرارگاه بالداران را در بلنديهاى قلَّه‌هاى كوه‌ها . خداوند سبحان ميداند ترانه‌ها و نغمه‌هاى پرندگان نغمه سرا را در تاريكىهاى آشيانه هايشان . ) مباحث مربوط به علم خداوندى در مجلَّد دوم از صفحهء ١٠١ تا صفحهء ١٠٥ بطور اجمالى مطرح شده است ، مراجعه شود . ٣٤٧ ، ٣٦٣ - و ما أوعبته الأصداف و حضنت عليه أمواج البحار و ما غشيته سدفة ليل أو ذرّ عليه شارق نهار ، و ما اعتقبت عليه أطباق الدّياجير و سبحات النّور و أثر كلّ خطوة و حسّ كلّ حركة و رجع كلّ كلمة و تحريك كلّ شفة و مستقرّ كلّ نسمة و مثقال كلّ ذرّة و هماهم كلّ نفس هامّة ، و ما عليها