فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٣٩ - فصل در بيان حمل

قلت: اوّلا التّعارف قد خصّص الحمل بالاتّحاد فى الوجود و الّا فهو

مساو للهو هويّة و فى النّظم ايضا اطلقنا جهتى الوحدة و التّكثّر.

و ثانيا نقول لو اتّبعنا المشهور فالهو هويّة هنا ليست بمعناها الاعمّ، و

فيه، اى فى الحمل، اعتبر، جهتى الوحدة و التّكثّر.

ترجمه:

فصل در بيان حمل‌

ابتداء بعنوان تمهيد و مقدمّه مى‌گوئيم:

هو هويّت كه عبارتست از نحوى از اتّحاد و آن مقسم است براى اقسام حمل‌

از عوارض ذاتيّه وحدت است لا جرم از متعلّقات وحدت محسوب مى‌شود.

و غيريّت كه مقسم است براى تقابل و تخالف و بوجهى كه از وجوه براى‌

تماثل چ نان چ ه گ فته مى‌شود:

دو شيئ متغاير يا متقابلان بوده يا متخالفان و يا متماثلان، از عوارض ذاتيّه‌

كثرت است در نتيجه از متعلّقات آن بحساب مى‌آيد فلذا در بيت گ فته‌ايم:

غيريّت به كثرت تعلّق دارد چ نان چ ه هو هويّت كه همان حمل مى‌باشد به‌

وحدت متعلّق است.

سؤال‌

هو هويّت نحوى از انحاء اتّحاد است لذا شامل تجانس و تماثل و غير ايندو

از ساير اقسام واحد غير حقيقى مى‌شود پ س براى چ ه تنها هو هويّت را بحمل‌

اختصاص داديد و بعبارت ديگر:

حمل عبارتست از مطلق اتّحاد نه اتّحاد بنحو هو هويّت تا فقط حمل شايع‌

صناعى را حمل گ ويند نه غيرش را.

جواب‌

اوّلا: بين اهل عرف چ نين رائج است كه حمل را به خصوص اتّحاد در