فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨١٤ - فرق بين تميز و تشخص و نسبت بين آنها

و ان تعدّوا نعمة اللّه لا تحصوها.

و مثال آن مواليد است و نوع در اينقسم منتشر و متكّثر مى‌باشد.

سپس مرحوم مصنّف ميفرمايد:

كلّى و جزئى از نظر تعقّل و احساس و ادراك به دو نحو نبوده و از اين‌

جهت با هم فرقى ندارند ولى برخى از حضرات در اين مقاله بمخالفت برخاسته و

گ فته‌اند:

كلّيّت و جزئيّت در ادراك با هم متفاوت بوده ولى از نظر مدرك با هم‌

فرقى ندارند.

مصنّف گ ويد:

البتّه شما در ابطال مقاله اين قائل احتياجى به مؤنه زائد و تكلّف اقامه دليل‌

نداريد.

شرح فارسى:

توضيح‌

شخصى كه در اتّصاف بتشخّص بغير فاعل يعنى قابل خارجى (مادّه كه‌

قبول صورت مى‌كند) محتاج باشد آن نيز بر دو قسم است:

١- مادّه و هيولى كافى باشد در تحقّق تشخّص همچون فلك كه بعد از

امكان ذاتى در تشخّص به مادّه اكتفاء نموده و فيضان تشخّص در يك آن و يك‌

لحظه صورت مى‌گيرد و منظور مصنّف (ره) از ابداعى بودن فلك همين معنا است چ ه‌

آنكه ابداع از نظر اهل فنّ اينست كه صورت و مادّه شيى‌ء با هم تحقّق يابد نه آنكه‌

مادّه متقدّم بر صورت باشد.

و در اين قسم نيز از نوع يك شخص بيشتر نمى‌تواند يافت شود زيرا چ نان چ ه‌

گ فتيم ملاك انتشار و مثار تكثير مادّه قابل فك است و چ ون مادّه افلاك از نظر

ايشان قابل فصل و وصل يا تغيير و تبدّل نيست لا جرم يك فرد از آنها بيشتر موجود

نمى‌باشد.

٢- آنكه امكان و فاعل و مادّه كافى در تشخّص نباشند بلكه مشخّصات و