فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٨٦ - فصل برخى از احكام وجوب غيرى

در ترجيح هر كدام از وجود و عدم بر ديگرى ناچار است از ايجاب آن اعمّ از اينكه‌

اولويّت كافى بوده يا كافى نباشد.

شرح عربى:

غرر

فى بعض احكام الوجوب الغيرى‌

من انّ الشّيى‌ء ما لم يجب لم يوجد و القول بالاولويّة باطل:

لا يوجد الشّيى‌ء بأولويّة، بانواعها، غيريّة تكون، الأولويّة، او ذاتيّة

كافية، تكون الاولويّة الذّاتيّة فى وقوع الممكن، اولا على الصّواب،

خلافا لبعض المتكلّمين القائلين بالأولويّة الغيريّة المنكرين للايجاب‌

و الوجوب فى ايجاد الممكن.

لا بدّ فى التّرجيح، اى ترجيح الفاعل وجود الممكن او عدمه،

من ايجاب، لذلك الوجود او ذلك العدم.

ترجمه:

فصل برخى از احكام وجوب غيرى‌

مرحوم مصنّف ميفرمايد:

هر شيئى تا ماداميكه واجب نشده باشد وجود نيافته و قول به اولويّت‌

باطلست فلذا گ فته‌ايم:

شيى‌ء بواسطه اولويّت يافت نميشود و هيچكدام از انواع اولويّت در وجود

يافتن شيى‌ء كافى نيست اعمّ از آنكه اولويّت غيريّه بوده يا ذاتيّه باشد و نيز اولويّت‌

ذاتيّه را در وقوع ممكن كافى دانسته يا بكفايتش قائل نباشيم بلكه على الصّواب در

ترجيح دادن فاعل وجود يا عدم ممكن را ناچاريم از ايجاب وجود يا عدم.

البتّه برخى از متكلّمين در اينحكم مخالفت نموده و منكر ايجاب و وجوب‌

در ايجاد ممكن شده‌اند بلكه اولويّت غيريّه را در ايجاد ممكن كافى دانسته‌اند.