فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٣٠ - فصل تعريف و تقسيم قدم و حدوث

ترجمه:

مقدّمه دوّم‌

اجمالا براى وجود دو سلسله مى‌باشد: سلسله طولى و سلسله عرضى.

امّا سلسله طولى پ س بعد از مبدء آن كه مبدء المبادى و غاية الغايات باشد

عبارتست از لاهوت و جبروت و ملكوت و ناسوت.

و امّا سلسله عرضيّه: مقصود از آن در اينجا عالم اجسام طبيعيّه مى‌باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

سلاسل و مراتب وجود يا بتفصيل ملاحظه مى‌شوند و يا باجمال اگر

بخواهيم بتفصيل در آنها بنگريم بايد گ فت هر سلسله‌اى از وجود و هر مرتبه‌اى از

نور خود مشتمل بر مراتب غير متناهيه‌اى است كه قوّه احاطه بر تمام آنها در ما

نيست فلذا اين نحو لحاظ و اعتبار مورد بحث ما نيست.

و مصنّف (ره) نيز مقيّد باجمال نمود و فرمود:

اجمالا وجود داراى دو سلسله و دو مرتبه است:

سلسله طوليّه و سلسله عرضيّه.

امّا طولى: آنست كه هر مرتبه‌اى قبل از مرتبه‌ديگر بوده بنحوى كه سابق‌

اشرف از لا حق است چ نان چ ه مبدء مبادى‌ء سلاسل و غايت غايات مراتب مرتبه‌

احديّت است كه از آن بغيب الغيوب تعبير مى‌كنند و بعد از اين مرحله لاهوت است‌

كه عبارت از عالم اسماء حسنى و صفات عليا باشد و بعد از آن سلسله جبروت‌

است كه عبارت از عالم عقول كلّيّه و مفارقات نوريّه باشد و از آن بدهر ايمن‌

اعلى نيز نام مى‌برند و چ ون نواقص مادون اين اقليم در اين وادى بكمال رسيده و

جبران نقصشان مى‌شود از اين جهت بعالم جبروت مسمّى گ شته است و بعد از اين‌

مرحله مرتبه ملكوت است كه عبارت از عالم نفوس كلّيّه و مثل معلّقه باشد كه از

اوّل (نفوس كلّيّه) بدهر ايمن اسفل و از دوّم (مثل معلّقه) بملكوت اسفل يا دهر

ايسر اعلى تعبير مى‌نمايند و ادناى مراتب مرتبه ناسوت كه عالم شهود و حضور باشد

قرار دارد و تمام موجودات سمائى و ارضى در اين عالم مستقرّ مى‌باشند.