تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٨ - شرح اقسام سگ غير هراش

شرح مطلوب‌

قوله: فى الجملة: با قطع نظر از اينكه غير هراش سلوقى بوده يا غير سلوقى باشد.

قوله: الّا ما عن ظاهر اطلاق العمّانى: مقصود از « عمّانى » حسن بن على بن ابى عقيل ابو محمّد عمّانى است، وى فقيه و متكلّمى ثقه بوده كه در فقه و كلام كتبى از خود بيادگار گذارده است كه از جمله آنها كتاب المتمسّك بحبل آن الرّسول در علم فقه و كتاب الكرّ و الفرّ در امامت مى‌باشد.

عمّانى در عصر مرحوم كلينى مى‌زيسته و از او به « ابو على» و « ابن ابى عقيل» نيز تعبير مى‌كنند قابل ذكر است كه از ايشان و ابن جنيد به « قديمين » ياد مى‌شود.

قوله: و لعلّه كاطلاق كثير من الاخبار: ضمير در « لعلّه » به ظاهر اطلاق عمّانى عود مى‌كند.

قوله: ما عدا كلب الهراش فى الجملة: با قطع نظر از اينكه سلوقى بوده يا غير آن باشد.

قوله: المقنعة و النّهاية: كتاب مقنعه از مرحوم مفيد بوده و كتاب نهايه از مرحوم شيخ طوسى است، اگرچه علّامه عليه الرّحمه نيز كتابى باين نام دارند ولى در اينجا مقصود همان نهايه شيخ (ره) مى‌باشد.

قوله: و يدلّ عليه: يعنى و على جواز معاوضة كلب الصّيد السّلوقى.

قوله: قبل الاجماع المحكّىّ:

مؤلف گويد:

گاهى در تعبير فقها اين عبارت مى‌آيد كه و يدلّ عليه قبل الاجماع كذا و كذا ...

و زمانى بجاى آن مى‌فرمايند: و يدلّ عليه بعد الاجماع ...

در تعبير اوّل مقصود اينستكه اجماع مدركى بوده و اصطلاحا حجّت نيست زيرا پيش از آنكه نامى از اجماع ببريم دليل كذا و كذا است بطوريكه مستند و مدرك اجماع نيز همين دليل مى‌باشد و در اصطلاح علم اصول چنين اجماعى را اجماع مدركى گفته و حجّت نمى‌دانند.