تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٦ - شرح اقسام سگ غير هراش

و از جمله‌

مفهوم روايت عبد الرّحمن بن ابى عبد اللّه از مولانا ابى عبد اللّه است كه حضرت فرمودند:

ثمن سگى كه شكارى نيست حرام مى‌باشد ولى به ثمن گربه حرجى نيست و منعى از آن نمى‌باشد.

و نيز روايت مرسله صدوق عليه الرّحمه:

در اين روايت آمده است: ثمن سگى كه سگ شكارى نيست حرام مى‌باشد.

توهّم و دفع آن‌

ممكنست در مقام قدح استدلال باخبار مذكور گفته شود:

اخبار يادشده همچون معاقد اجماعات سابق الذّكر منصرفند به‌خصوص سگ سلوقى زيرا از بين انواع سگ‌ها اين نوع فراوان‌تر و بيشتر مى‌باشد يعنى تنها اين سگ است كه مى‌توان آنرا مورد معامله و معاوضه قرار داد و اخبار و اجماعات نيز بر جواز معاوضه اين سگ دلالت دارند لذا تمسّك باخبار مذكور بمنظور تثبيت جواز معاوضه غير سگ هراش بطور مطلق صحيح نيست زيرا با تقريب و بيانى كه شد دليل اخصّ از مدّعا مى‌باشد.

مرحوم مصنّف در مقام دفع اين توهّم مى‌فرمايند:

اين ادّعاء كه بگوئيم اخبار مذكور همچون معاقد اجماعات متقدّمه منصرف به‌خصوص سگ سلوقى مى‌باشند ضعيف و غير قابل اعتماد است زيرا انصراف مذكور ممنوع و غير قابل قبول مى‌باشد چون:

اوّلا: قبول نداريم صرف غلبه وجودى بدون غلبه استعمالى منشاء براى انصراف باشد يعنى انصراف را در جائى بايد ادّعاء كرد كه شيئ منصرف اليه از نظر استعمال اغلب افراد يا اكثر انواع باشد و بدون اين غلبه مجرّد غلبه وجودى هرگز منشاء براى انصراف نيست و بفرض غلبه وجودى بدون غلبه استعمالى را منشاء براى انصراف بدانيم باز ادّعاى انصراف در مورد بحث صحيح نيست زيرا سگ سلوقى از نظر وجود واجد آن غلبه‌اى كه باعث انصراف ادلّه بآن باشد نيست.