تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣ - ذكر حديث تحف العقول

فرموده‌اند:

و هركسيكه خود يا مملوك يا كسى را كه تحت ولايت او است اجاره دهد اعمّ از آنكه كافر بوده يا مؤمن باشد، ملك و امير بوده يا رعيّت باشد چنانچه تفسير و تشريح نموديم بشرطى كه مورد اجاره امر حايزى باشد فعل موجر و كسب وى حلال و محلّل است.

شرح مطلوب‌

قوله: او حمل التّصاوير: در برخى از نسخه‌هاى كتاب عمل التّصاوير بجاى حمل التّصاوير ثبت و ضبط شده ولى اصحّ همان حمل التّصاوير ميباشد.

مؤلّف گويد:

مقصود از تصاوير (صورت اشياء صاحب روح همچون انسان و يا حيوان مى‌باشد).

قوله: و الاصنام: كلمه « اصنام » جمع « صنم » بوده يعنى بت و آن مجسّمه‌اى بوده كه از سنگ يا چوب يا خرما و يا فلزّات قيمتى مى‌ساخته و در مقابلش به كرنش و عبادت مى‌ايستادند.

قوله: و المزامير: كلمه « مزامير » جمع « مزمار » با ميم مكسوره بوده و آن آلتى است كه غالبا از جنس نى بوده و بواسطه دميدن در آن ايجاد صوت كرده و خود را سرگرم مى‌نمايند.

قوله: و البرابط: كلمه « برابط » با باء مفتوحه جمع « بربط » بوده كه باء آن نيز مفتوح مى‌باشد و بر وزن « جعفر » است مراد از آن آلت موسيقى بوده كه شكلش شباهت به سينه مرغابى بوده و از آلات موسيقى مختصّ به عجم مى‌باشد و نوازنده آن در وقت زدن آلت مزبور را روى سينه خود قرار داده و بزدن مبادرت مى‌ورزد.

قوله: اجارة نفسه فيه: مقصود اينستكه شخص اجير ديگرى شود كه عملى را مباشرتا خود انجام دهد.

قوله: او له: يعنى اجارة نفسه له و مراد اينستكه شخص اجير ديگرى شود كه عمل بسبب و وساطت وى صورت گيرد اگرچه مباشر انجام ديگرى باشد.