تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١١ - شرح اقسام سگ غير هراش

سپس مرحوم مصنّف در پايان كلام مى‌فرمايند:

بعد از توجّه و تنبّه باين مطالب معذلك مى‌گوئيم:

ولى آنچه از شهرت فتوائى بجواز بيع بين متأخّرين بضميمه امارات ملك در اين كلاب حاصل مى‌شود ظنّ بجواز بيع بوده حتّى در غير اين كلاب همچون سگهائى كه در منازل و خيمه‌ها نگهدارى مى‌شوند لذا مسئله مزبور خالى از اشكال نيست اگرچه بملاحظه ادلّه اقوى و باعتبار مقام عمل احوط منع از جواز بيع مى‌باشد.

شرح مطلوب‌

قوله: و عنه رحمه اللّه: ضمير در « عنه » به مرحوم علّامه راجع است.

قوله: انّ تقدير الدية لها: ضمير در « لها » به هذه الكلاب عود مى‌كند.

قوله: يدلّ على مقابلتها بالمال: يعنى اگر كسى اين سگها را تلف كرده و بكشد شرعا ديه آنها را بايد بپردازد و اين حكم خود دلالت دارد كه آنها مال هستند و الّا شارع مقدّس در مقابلشان ديه قرار نمى‌داد.

قوله: و ان ضعف الاوّل: كلمه « ان » وصليّه بوده و مقصود از « الاوّل » كلام اوّل مرحوم علّامه يعنى « انّ المقتضى لجواز بيع كلب الصّيد الخ» مى‌باشد.

قوله: برجوعه الى القياس: ضمير در « رجوعه » به اوّل عود مى‌كند.

قوله: و الثّانى بانّ الدّية الخ: مراد از « الثّانى » فرموده دوّم مرحوم علّامه است كه فرموده‌اند:

« تقدير الدّية لها يدلّ على مقابلتها بالمال».

قوله: و الّا لكان الواجب الخ: كلمه « الّا » يعنى و ان دلّت على التّملّك.

قوله: لم تدلّ على التّملّك: جواب است براى « لو لم تدلّ على عدم التّملّك».

قوله: كما فى اتلاف الحرّ: يعنى چنانچه در اتلاف و قتل حرّ تعيين ديه از باب معيّن نمودن غرامت مى‌باشد.

قوله: و نحوهما فى الضّعف: ضمير تثنيه به دو دليل مرحوم علّامه راجع است.

قوله: انجبار المرسلة: مقصود از « مرسله » مرسله‌اى است كه مرحوم شيخ طوسى‌