مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٣
میرود یا بالا میآید ، یا به کلی چیزی از ارزش میافتد . مثلا جنسی که در ایران تولید و در کشور دیگری مصرف میشود ، اگر امنیت راه از بین رفت ، قهرا قیمت آن سقوط میکند . فرض کنید در ایران تریاک تولید میشود و در ترکیه مصرف میکنند و در ایران هم هیچ مصرف ندارد ، و در اینجا قیمتش مثلا کیلویی هزار تومان است . یکمرتبه مانع خروج آن شدند . آیا دیگر تریاک ارزش ندارد و فقط همان اجازه یعنی مانع نبودن از طرف دولت است که به آن ارزش میدهد ؟ ! یعنی ارزش مال آن اجازه است نه مال تریاک ؟ ! یا ارزش مال شیء است ولی وقتی که موجبی پیدا شد . ارزش را بالا میبرد یا پائین میآورد . یا مثلا شما خانهای را مالک هستید . در نزدیکی خانه شما مؤسسهای مثل حمام یا یک واحد سر و صدادار تأسیس میشود ، قیمت خانه شما را میآورد پائین . یا بر عکس اتوبانی کشیده میشود ، ارزش خانه شما را میبرد بالا . اینها علل و عوامل است . ارزش مال عین است . قیمت عین را اموری غیر از کار گاهی میبرد بالا گاهی میآورد پائین ، نه اینکه ارزش مال آن اجازه است . اگر شهرداری اجازه ساختمان [ در زمینی ] را گرفت ، چون جلوی استیفای منافع از این عین را گرفته قهرا قیمتش میآید پائین ، نه اینکه اصلا قیمت ، مال آن اجازه است . - اگر شهرداری این اجازه را بگیرد ، منابع طبیعی هم بگیرد . . . اگر کمونیستی شود و همه مالها را بگیرند ، بدیهی است که همه اموال از ارزش میافتد . این که دلیل نشد . علت اینکه شما میگوئید اگر شهرداری اجازه بنا را بگیرد ، ارزش زمین صفر نمیشود این است که مصارف دیگری دارد اما اگر اختیار