مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٤
مبلغ ، معامله را باطل نمیکند ؟ شبیه به این ، وام بانکها به کارمندانشان است که باید مثلا ظرف مدت بیست سال ، این وام را به طور قسطی بپردازند و در صورتی که آن کارمند در این مدت بمیرد ، بقیه بدهی او را میبخشند . این نوع بیمه هم در حقیقت ، معاملهای است که مقدارش روشن نیست زیرا گفته میشود که شما ماهی این مقدار تا زمانی که زندهای بپردازد . جواب : اینکه فرمودید در بیمه به شرط حیات ، مدت مشخص نیست ، این یک اشکالی است . در بیمه به شرط حیات شخص بیمهگزار خود را برای مدت ده سال بیمه میکند که اگر زنده ماند ، فلان مبلغ بگیرد . حال اگر بیمهگزار فوت کرد تکلیف حق بیمه چه میشود ؟ آیا حق بیمه را فقط تا وقتی زنده بوده باید میپرداخت یا چون قرارداد ده ساله بسته ، باید تا پایان ده سال از مال او بردارند و بپردازند ؟ بیمه از این جهت که مدتش باید مشخص و معین باشد مثل اجاره است . اگر کسی خانهاش را برای مدت ده سال اجاره بدهد و در این بین فوت کند ، اجاره از بین نمیرود و تا پایان ده سال خانه او در اختیار مستأجر است . در بیمه هم کسی که متعهد میشود تا مدت ده سال ، تعهد او نباید به این شرط باشد : " اگر زنده بودم " . چون در این صورت تعلیق در کار میآید و تعلیق موجب بطلان معامله است . در باب شرائط عمومی معامله ، همان طور که بلوغ و اختیار و عقل و معلوم بودن شرط است ، یکی از شرائطی که در فقه طرح میکنند ، " تنجیز " است یعنی تعلیق نباید وجود داشته باشد ، " اگر " نباید وجود داشته باشد چون وقتی " اگر " در کار بیاید ، میشود مجهول و شانس ، و صحبت خدا خدا به میان میآید . در هر معاملهای چنانچه