مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٧
ظالمانه است به دلیل اینکه اسلام نسیه را تجویز کرده و این هم همانطور
است . وقتی که روش ربا ظالمانه نباشد ، تقریبا مثل نسیه میشود یعنی اصل
موضوع منتفی نیست بلکه این نوع ربا مثل بعضی نسیهها میشود .
آقای مهندس طاهری و آقای بهشتی هر دوشان در مقام حل مشکل نسیه بر
آمدهاند . استدلال آقای مهندس طاهری را من درست متوجه نشدم . چون چند
سطر بیشتر نیست از روی متن یادداشتهای ایشان برای آقایان میخوانم تا
ببینیم میشود توجیه کرد یا نه . ایشان بیانی دارند راجع به ربا که نزدیک
به بیان آقای بهشتی است . میگویند :
" ربا در لغت به معنی زیاد شدن است . و ربا به معنی مصطلح که در
اسلام تحریم شده به موجب تعریف ، اخذ اضافه در مبادله مثلین است [١]
که میتواند مبادله پول با پول باشد یا مبادله دو کالای هم جنس و مشابه با
گرفتن مقداری اضافه ، بر خلاف بیع که مبادله متقابل دو جنس مختلف است
و منافع طرفین در آن مبادله ملحوظ است . در بیع ممکن است یک طرف پول
باشد ، یعنی مبادله کالا و پول ، و ممکن است هر دو طرف کالا باشند . "
و آنجا که میگویند ربا مبادله دو کالای همجنس و مشابه است ، در پاورقی
میگویند :
" از این تعریف به خوبی پیداست که خرید و فروش کالاهای مختلف به
صورت نسیه و اقساطی که طبعا خریدار مبلغی
[١] البته این تعریف فقط در ربای معاملی جایز است و الا در قرض که اصلا معامله یعنی خرید و فروش نیست . ( استاد شهید ) .