تجاوز به حقوق دیگران است . قرآن ربا گرفتن را تجاوز به حق قرض گیرنده‌ تلقی می‌کند و به قول ما اصلا نا مشروع می‌داند . آیاتش را در این‌ یادداشتهای قدیم خودم جمع کرده‌ام : سوره بقره آیات ٢٨١ ٢٧٦ : اعوذ بالله من الشیطان الرجیم . « الذین ینفقون اموالهم باللیل و النهار سرا و علانیه فلهم اجرهم عند ربهم و لا خوف علیهم و لا هم یحزنون . این آیه از انفاق و نیکوکاری شروع می‌شود و از همین جا گفتیم استشمام‌ می‌شود که نظر به همان وامهای به اصطلاح درماندگی است . بعد بلا فاصله‌ می‌فرماید : « الذین یأکلون الربوا لا یقومون الا کما یقوم الذی یتخبطه‌ الشیطان من المس ذلک بانهم قالوا انما البیع مثل الربوا و احل الله‌ البیع و حرم الربوا ». آنها که ربا می‌خورند بر نمی‌خیزند مگر مانند کسی‌ که شیطان او را مس کرده . یعنی مانند مجنون و جن زده و آدمی که عقل و هوش و فکرش را از دست داده . یعنی قرآن می‌خواهد بگوید ربا خواری کأنه‌ تأثیری در فکر و هوش می‌کند انسان را دیوانه می‌کند . این به موجب آن‌ است که گفتند : « انما البیع مثل الربوا ». گفتند چه فرقی می‌کند که‌ انسان خرید و فروش کند یا ربا بخورد « و احل الله البیع و حرم الربوا . ولی اینجور نیست خدا بیع را حلال کرده و ربا را حرام . « فمن جاءه موعظة من ربه فانتهی فله ما سلف و امره الی الله ». مقصود این است که اگر موعظه‌ای درباره ربا بیاید و منتهی بشود یعنی از این‌ ساعت دیگر توجه به دستور بکند ، « فله ما سلف »گذشته‌ها همه محو شده ، گذشته‌ها گذشته . « و امره الی الله »یعنی در