مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٣
یا عضو دیگر یک انسان وارد کردید چقدر دیه بدهید و در این مورد میزان معین وجود دارد . اما در اموال دیگر میزان همان چیزی است که عرف تشخیص بدهد . عاریه در حکم امانت است و حکمش همان حکم اجاره است یعنی ید مستعیر همان ید امانی است . یعنی اگر او در اتلاف این مال تقصیر داشته باشد و به طریق اولی اگر شخصا آن را تلف کرده باشد و حتی سهوا ، باز هم ضامن است . اما اگر نه خودش تلف کند و نه در حفظ آن کوتاهی کرده باشد ، بلکه قهرا در دست او تلف شود ، ضامن نیست . این همان فرقی است که به اصطلاح ید امین با ید غیر امین دارد . اما آنچه راجع به ضمانت طبیب سؤال شد . در این مورد چون اخیرا مطالعه دقیق نکردهام ، تنها کلیاتی را میگویم . طبیب اگر متخصص کار خودش نباشد به هر حال ضامن است . یعنی هر کس اگر بین خود و بین الله در کاری که متصدی آن است ، متخصص نیست و میداند که خبره این کار نیست ، ضامن است و اگر هم خبره باشد باز در آن مواردی که صد در صد مطمئن نیست مثل جراحیهائی که احتمال تلف شدن و امثال آن دارد میگویند که باید برائت ذمه حاصل کند یعنی قبلا از خود مریض یا اولیای مریض اجازه بگیرد و خلاصه بدون اجازه نباشد . تفصیل این مسئله را بعدا بحث میکنیم . س : معروف است که میگویند : تاوان نصف بهای مال است . ج : خیر ، تاوان این مقدار نیست .