مصرف کننده ( تجارت ) . پس اصل معامله ، معاوضه جنس به غیر جنس است . اما معامله جنس به جنس به دو صورت است : بلا زیاده و مع الزیاده . معامله مثل به مثل بلا زیاده همان قرض است که حاجت به آن پیدا می‌شود و مع الزیاده ربا است . در ربا چون کسی که قرض می‌کند به خاطر احتیاج و نقصان درآمد از خرج‌ قرض می‌کند ، پس اگر کسی عایدیش ده و خرجش بیست باشد و ده دیگر را با ربا اخذ کند به اینکه روزی " دو " به عنوان ربا به قرض دهنده بدهد قهرا قسمتی از مال قرض گیرنده به عنوان ربا به قرض دهنده تعلق خواهد گرفت و هر چه بگذرد بیشتر ، تا جائی که تمام درآمد قرض گیرنده به قرض‌ دهنده تعلق می‌گیرد . نتیجه اینکه قرض دهنده هم مالک مبلغی است که خود تولید کرده و هم مالک مبلغی است که قرض گیرنده تولید کرده است ، و قرض گیرنده مالک هیچ چیز نیست ، مال او مساوی صفر است ، و این عین‌ ظلم و استثمار است . جواب اینست که اولا نقض می‌شود به مال الاجاره . اگر کسی در آمدش به‌ قدری است که فقط خرج روزانه‌اش را کافی است ، و وافی به مال الاجاره‌ نیست ، لازمه‌اش این است که تدریجا تمام در آمدش مال موجر باشد در حالی‌ که اصل عین نیز به موجر تعلق دارد . همچنین نقض می‌شود به کسی که درآمدش‌ وافی به خرجش نیست و تدریجا نسیه عادلانه می‌کند یا قرض الحسنه می‌گیرد ، می‌رسد کارش به جائی که تا چند سال تمام در آمدش تعلق می‌گیرد به طلبکار . البته میان ربا و اجاره از یک طرف و قرض الحسنه و نسیه