فروش می‌کند ، در اینگونه مبادله‌ها ممکن است کسی ادعا کند که خود پول‌ مولد است ، و به عبارت دیگر خود مبادله مولد است ، پس پول نیز می‌تواند مولد باشد ، پس پول عقیم نیست ، پس گرفتن منافع و بهره پول‌ دزدی و استثمار نیست . اما به نظر ما این مطلب جواب دارد . ما صحت مبادلات تجاری و سرمایه‌ داری تجاری را منکر نیستیم . ما قبول داریم که در مبادلات تجاری هدف‌ تاجر این نیست که به وسیله پول کالائی را به کالائی دیگر تبدیل کند . بلکه‌ هدفش این است که به وسیله کالا پول کوچکتر را به پول بزرگتر تبدیل کند ، یعنی جریان تجاری " پ ک پ " است . در عین حال هیچیک از اینها دلیل‌ نمی‌شود که پول مولد باشد ، یعنی صحت و مشروعیت معاملات تجاری بر اساس‌ مولد بودن پول یا مبادله نیست ، بر اساس دیگر است . توضیح آنکه همان‌ طوری که کار مجسم یعنی کالا قابل مبادله است مثل اینکه دهقان گندم تولید می‌کند و آن را با روغن مبادله می‌کند ، خود کار نیز قابل مبادله است ، مانند کاری که شخصی روی ماده‌ای که به دیگری تعلق دارد انجام می‌دهد و در عوض مزد می‌گیرد ، مانند خیاط و عمله . ( تاجر از یک نظر مزد کار خود را می‌گیرد ) مزد گرفتن ، مبادله خود کار است با پول نه مبادله اثر کار . این یک مقدمه . مقدمه دیگر اینکه آن کسی که کاری می‌کند و خود کار را مبادله می‌کند ( کارگر روزمزد ) و همچنین کسی که اثر کار خود را مبادله می‌کند ( مثل خیاط ) ، گاهی به کمک ابزار و وسیله یعنی به کمک مقداری ثروت ، کار خود را انجام می‌دهد ، مثل تیشه هیزم شکن ، و گاهی بدون کمک ، و نیز گاهی این‌ کار را بر روی