مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٩
اینها قبلا به صورت یک زوج نبودند ، بعد از این به صورت یک زوج در میآیند . [ و معنی ] زوجت . . . نه این است که من این زن را به ازای این مبلغ زن تو قرار دادم ، بلکه این است که شما دو نفر قبلا دو فرد بودید ، حالا شدید یک زوج . پس در عقد حتی لازم نیست که معاوضه هم در کار باشد . نه تنها ثمن و مثمن لازم نیست ، بلکه معاوضه هم لازم نیست ، مثل عقد نکاح که استثنائا در میان عقدها اینطور است . مسئله دیگر این است که ما در فقه ابوابی داریم در باب عقود و ایقاعات ، مثل بیع ، اجاره ، وکاله ، ودیعه ، جعاله ، حواله ، کفالت ، ضمان . آیا هر معاملهای که صورت میگیرد ، الزاما باید داخل در یکی از همین ابواب شناخته شده فقه باشد که اگر از این ابواب خارج شد ، دیگر به رسمیت شناخته نمیشود ؟ به عبارت دیگر آیا هر معاملهای که صورت میگیرد ، باید ببینیم بیع است یا اجاره یا . . . ؟ و اگر دیدیم داخل در هیچیک از اینها نشد بگوئیم پس دیگر قطعا درست نیست ؟ یا نه ، هیچ ضرورتی ندارد که داخل در یکی از این معاملات باشد . ممکن است معامله مستقلی باشد و شرعا صحیح باشد ، زیرا ما در ادله فقهی به اصطلاح یک عمومات کلیه داریم که مطلق معاملات را تصحیح میکند الا آن معاملهای که استثنا شده است . یعنی اصل در هر معاملهای صحت است مگر آن معاملهای که استثنا شده باشد و داخل در مستثنیها باشد ، مثلا داخل در قمار یا ربا باشد . بنای فقها بر این مطلب دوم است . میگویند ما یک کلیات داریم مثل : « اوفوا بالعقود ». قرآن گفته به هر پیمانی که با یکدیگر