مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٩٢
اولین بحثی که در باب بیمه مطرح است ، این است که آیا بیمه داخل در یکی از عقود معهود در فقه هست یا نه ؟ یعنی ما در فقه یک سلسله عقود و معاملات داریم . آیا بیمه داخل در یکی از آنها است یا نه ؟ ممکن است شما بپرسید که حالا چه ضرورتی دارد که ما این بحث را بکنیم ؟ ولی این بحث ضرورت دارد زیرا هر یک از آن عقود احکام خاصی دارد و اگر بیمه الزاما داخل در یکی از آنها باشد ناچار باید در همه خصوصیات ، از احکام آن عقد پیروی بکند . ولی اگر داخل در هیچیک از آن عقود نباشد ، آزادی بیشتری دارد . پس ، از این جهت لازم است که این بحث بشود که آیا بیمه داخل در یکی از عقود متعارف معمولیای که در فقه مطرح است نظیر بیع ، اجاره ، عاریه میباشد یا نه ؟ البته اینها که احتمالش نمیرود . چند عقد دیگر احتمالش هست مثل ضمان ، هبه ، صلح . آیا بیمه داخل در هبه است ؟ داخل در ضمان است ؟ داخل در صلح است ؟ اگر داخل در یکی از آنها باشد ، ناچار از مقررات خاص آن هم باید پیروی بکند . بحث دیگر این است که اگر بیمه از همه عقود متعارف فقهی خارج بود ، آیا میتوا ند درست باشد ؟ و اصلا آیا ما میتوانیم معاملهای داشته باشیم که داخل در هیچیک از عقود و ایقاعاتی که در فقه مطرح است نباشد و در عین حال درست باشد ؟ یا باید اینطور بگوئیم : هر معاملهای اگر داخل در یکی از ابواب متعارف فقه شد درست است ، اگر داخل نشد ، میشود من در آوردی و در نتیجه قطعا باطل است . ما اول این دومی را بحث میکنیم که کبرای کلی مطلب است .