مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٠
اصطلاح کلنگی را اجاره میدهند . مثلا احتیاج به کاهگل دارد ، کاهگل نمیکنند بعد باران میآید و چکه میکند و بعد هم خراب میشود و خسارتها وارد میآید . در اینطور مواقع آن مالک اصلی ضامن است . یا مثلا حمالی که باربر پشت دارد ، به دیواری تکیه میدهد و دیوار خراب شود . در این مورد میگویند اگر واقعا وضع آن طوری بوده که دیوار دنبال بهانهای بوده تا خراب شود ، صاحب آن ضامن است . اما اگر وضع دیوار اینچنین نبوده ولی تکیه او تکیهای بوده که اصولا خراب کننده بوده ، آن کسی که این کار را کرده ضامن است . یا شخصی حیوانش را رها میکند و این حیوان میرود در جای دیگر خسارت به بار میآورد . آیا او ضامن است یا نه ؟ و مثالهای متعدد دیگر . ضابطه در همه اینها اینست که عرفا صدق کند که این شخص منشأ اتلاف شده . این یک قاعده کلی است . و در جائی که یک انسان دیگر دخالت دارد ضابطه اینست که از دو انسان مسبب و انسان سبب کدامیک دخالتشان اقوی تشخیص داده میشود و کدامیک ضعیفتر .