مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٩
اقوای از مسبب است . بنابراین یکوقت است که کسی در خانه دیگری را باز میگذارد و دزدی میآید و قالیچهای را میبرد . در اینجا او ضامن نیست و دزد ضامن است . ولی اگر انسان در خانه کسی را باز بگذارد و مثلا حیوانی وارد این خانه شود و خسارتی وارد کند ، اینجا باید گفت که انسان ضامن است . پس علت ضامن نبودنش در آنجا ، ضامن بودن یک انسان دیگر است . اقوائیت مباشر است نه اینکه او سببیت ندارد . اما در جائی که پای انسان دیگر در کار نباشد ( مانند مثال اخیر ) خود شخص ضامن است . یا مثلا فرض کنید یک کسی کلید اتومبیل دیگری را میگیرد و میرود در آن را باز میکند و چیزی بر میدارد . وقتی برمیگردد در اتومبیل را قفل نمیکند ، بعد یک ضرری به ماشین وارد میشود . اگر ماشین را دزد ببرد ، دزد ضامن است . ولی اگر از راه دیگری [ بدون دخالت یک انسان ] ضرری وارد شود ، این فرد خودش ضامن خواهد بود . یا کسی دیواری را کج بنا کند ، یا نه ، از ابتدا درست بنا کند و بعدا متمایل شود و در اثر ریختن این دیوار جنایتی بر انسانی وارد شود و یا مالی از انسانی تلف شود . آیا صاحب دیوار ضامن است یا نه ؟ بله ضامن است . این مسئله به نوعی دیگر هم خیلی مورد ابتلاست . خانههائی که افراد به اجاره میدهند ، اگر کهنه و فرسوده باشد یعنی در مظان خرابی باشد و احتمال سقوط داشته باشد و بعد سقوط کند بر سر مستأجر یا احیانا بر سر فرد دیگری که آنجا بوده و به هر حال مالی یا جانی تلف شود ، اینجا مالک ضامن است . در این مورد ، هم شرعا ضامن است و هم اینکه علاوه بر آن ، ذمهای دارد که باید بپردازد . از این مسائل زیاد اتفاق میافتد که خانههای کهنه به