مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥
نظر طبیعت حقوقی است بدون توجه به جنبه شرعی که شرعا ربا گرفتن حرام است یا حلال . یعنی قرض ربوی دادن فی حد ذاته ، از نظر علمی و از نظر طبیعت حقوقی آیا ظلم است یا نه ؟ خیلی از مسائل حقوقی را انسان با عقل و فکر خودش و از روی استدلال میتواند به دست بیاورد که ذی حق است یا خیر . یک وقت است که میگوئیم از نظر طبیعت حقوقی آنکس که پول خودش را به دیگری قرض میدهد واقعا استحقاق دارد که در برابر این پول چیزی بگیرد منتهی در مواردی خلاف رحم و عاطفه است . این یک مسئله دیگر است . در باب اجاره هم همین حرف پیش میآید . کسی که خانهاش را اجاره میدهد از نظر طبیعت حقوقی حق دارد مال الاجاره بگیرد . اما صاحب ملکی که متمکن است و احتیاج چندانی ندارد اگر از مستأجرش که در عسرت و تنگدستی است مطالبه اجاره کند . قساوت و بیعاطفهگی است . بنابراین در مورد ربا باید اول این مسئله را حل کنیم که آیا قرض دادن ربوی از نظر طبیعت حقوقی با اجاره هیچ فرقی نمیکند یا فرق دارد ؟ اگر فرق نمیکند پس این اشکال هم از نظر شرعی قهرا مطرح میشود که چگونه شارع جلو قرض دادن ربوی به یک مستمند را به این شدت گرفته ولی جلو اجاره دادن خانه به یک مستمند را نگرفته و فقط توصیه اخلاقی کرده ، نگفته اگر کسی نمیتواند مال الاجاره خانهاش را بپردازد ، اگر بگیرید حرام است ، بلکه مثل خیلی موارد دیگر امر به احسان کرده است . این چگونه است ؟ . به نظر من اینطور رسیده و امر واضحی است که قرض ربوی از نظر طبیعت حقوقی غیر قابل پذیرش و غیر