مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٧

و با توزین معامله کنند .
٦ - در بند ٣ گفتیم مراد از ما لا یکال و لا یوزن چیزهائی است که به‌ مشاهده معامله می‌شوند ( نه معدود . ) . اکنون در تتمیم همان سخن می‌گوئیم‌ که در روایات برای ما لا یکال و لا یوزن مثالهائی زده شده است از قبیل‌ ثوب ، بعیر ، عبد ، بیضة . در مورد ثوب و بعیر و عبد معلوم است که از قبیل مشاهد است . در مورد بیضه اگر چه معدود است ولی مانند معدودهای‌ فابریکی نیست و مشاهده هم در تشخیص آن دخالت دارد ، زیرا تخم مرغ را مثلا به ریز و درشت توصیف می‌کنند ولی هر کدام از ریز و درشت نیز اقسامی‌ دارد که فقط با مشاهده تعیین می‌شود ، و این بر خلاف معدودهای فابریکی‌ است که با توصیف قابل تعیین است و مشاهده در آنها لازم نیست . خلاصه‌ آنکه از امثله‌ای که در روایات آمده است نمی‌توان فهمید که در مطلق معدود ربا نیست . [١] از عبارت شرایع فهمیده می‌شود که علمائی مانند محقق معدود را همان‌ اموری که باید با مشاهده خرید و فروش شود می‌دانسته‌اند .