مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٤
س : شما فرمودید امین ضامن نیست مگر اهمال کرده باشد . بعد فرمودید اگر ماشینی از کسی گرفتیم و در آن را باز گذاشتیم و دزد آن را برد ، چون دزد خودش عقل و شعور دارد پس ما مقصر نیستیم . این مسئله چگونه است ؟ در حالی که به هر حال ما اشتباه کردهایم . ج : گفتیم که در این مثال شما مقصر هستید ولی چون مقصرتر از شما وجود دارد . او ضامن میشود و به عهده شما نیست . امین ضامن نیست مگر آنکه اهمال کرده باشد . اینجا هم ما اهمال کردهایم و باید مقصر باشیم . ج : گفتیم در مواردی که انسان به واسطه اهمالش یا حتی سببیتش در اتلاف مال تأثیر دارد ، فی حد ذاته ضامن است ، ولی وقتی انسانی در اینجا دخالت میکند ، چون دخالت او از دخالت این فرد شدیدتر است ، ضمانت این فرد هم میافتد به گردن او . درست است که اهمال از شما بوده ولی اهمال شما که سبب نشده آن مال قهرا تلف شود . اهمال شما سبب شده که یک انسانی که دارای اراده و اختیار است بیاید این کار را بکند . س : بعضی از تصرفات به این صورت است که مثلا جنسی از خارج میآید و گمرک جلوی آن را میگیرد و ضبطش میکند . این جنس مال صاحبش است ، ولی مأمور گمرک به استناد مقرراتی که شاید آن شخص قبول نداشته باشد آن را ضبط میکند . اینگونه تصرفات چگونه است ؟ ج : مقررات فرق میکنند . اینجا در حقیقت همان مسئله دولت است . اگر ما برای دولت حق قائل شویم در حقیقت برای او