مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٨
بیش از قیمت نقدی باید بپردازد ، به عکس آنچه که بسیاری تصور میکنند ،
ربا محسوب نمیشود زیرا ربا مبادله مثلین است ولی خرید و فروش نسیه ،
مبادله پول و کالاست ، و وقتی که فروشنده تمامی کالا را در اختیار خریدار
قرار میدهد بدون اینکه تمامی قیمت را دریافت کرده باشد [١] ، طبعا در
مقابل این امتیاز ، چیزی بابت کرایه آن قسمت از کالا که پولش پرداخت
نشده طلبکار است که به نحوی بین طرفین میتواند توافق شود حتی اگر به
صورت درصد معینی از قیمت کالا باشد که شباهت به نرخ بهره دارد . در
توجیه این مسئله میتوان گفت که کالا یک بار به طور قطعی فروخته میشود که
در دست خریدار ، یا مصرف میشود و یا به تدریج مستهلک خواهد شد و فروش
مجدد آن مستلزم تولید مجدد است ، در حالی که پول معینی در دست ربا خوار
دائما گردش ربوی دارد " .
ایشان فرض خاصی کردهاند و آن اینکه اگر کسی جنسی را نسیه بخرد به طوری
که مثلا نصف آن را نقد بخرد و نصف دیگر را نسیه ، در این صورت خریدار ،
تمام پول را به فروشنده نداده و در واقع نصف کالا را مالک شده ولو اینکه
به حسب صورت تمام کالا را مالک شده . در واقع معامله آن وقت صورت
میگیرد که او پول آن نصف دیگر کالا را که در نزد وی باقی میماند بپردازد
. پس آن اضافه قیمتی که میدهد ، کرایه آن مقدار از کالا است که پولش را
نداده و در واقع کأنه هنوز بهطور قطعی فروخته نشده .
اگر این توجیه را بپذیریم باید اینطور بگوئیم که در معامله
[١] ممکن است چیزی دریافت نکرده باشد . ( استاد شهید ) .