مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٢
ج : اگر این مأمور اجرای حکم ، حکم دهنده را حاکم شرعی بداند آنوقت میتواند بنا را بر صحت بگذارد ولی اگر او را حاکم شرعی نمیداند اینجا دیگر جای اصالة الصحة نیست . اینجا کسی نمیتواند بگوید : ان شاء الله صحیح است ! نخیر ، اینجا جای این حرفها نیست . س : سؤال اول این است که مقدار خسارت چگونه تعیین میشود ؟ سؤال دوم اینکه مسئله ضمانت در مورد عاریه چه حکمی دارد ؟ و سؤال سوم در مورد همین کارهای طبی است . مثلا یک عمل جراحی است که قصد جراح صحیح است ولی منجر به قطع پا یا عفونت میشود . مسئله در اینجا به چه صورت است ؟ ج : مقدار خسارت در اموال ، مقدار طبیعی است یعنی قیمت آن شیء را باید بپردازد و اگر مثلی است مثلش را باید بپردازد . یعنی اگر انسان مال کسی را تلف کرد ، این مال به طور کلی بر دو قسم میتواند باشد . بعضی از اموال مثلی هستند یعنی اشیاء مشابه دارند . مثل اینکه کسی نوعأ خاصی از گندم یا برنج را تلف کرده است ، خوب باید از همان نوع خاص بپردازد . یا اشیاء ماشینی را میگویند در حکم اشیاء مثلی هستند . مثلا اگر یک استکان از نوع خاصی را که مال فلان کارخانه است تلف کردید ، استکان نظیر آن را میدهید . اما اگر شیء از نوعی باشد که امثال آن خیلی به آن شبیه نباشند ، اینجاست که به تشخیص عرف هر قدر قیمت داشته باشد باید تمام آن را بپردازد . بنابراین در ضمانتهای مالی و حقوقی هیچ اشکالی نیست . در ضمانتهای جزائی هم مقدار آن در اسلام برای هر شیء معین شده است . یعنی اگر شما خسارتی به چشم