مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٨
ندارد و همان طور که خودتان گفتید تعهد یک طرفی است نه دو طرفی . میتواند بدهد ، میتواند ندهد ، میتواند کم کند ، میتواند اضافه کند . این قطعا ربا نیست و در واقع شکل یک جایزه و احسان را دارد . اصلا به طور کلی مستحب است که اگر کسی به شما قرض داد ، هنگام پرداخت قرض او مبلغی هم اضافه بدهید . اما این غیر از این است که از اول آن طرف [ مبلغی را به عنوان سود ] مطالبه میکند و کرایه پولش را میخواهد . وقتی او کرایه پول مطالبه میکند و شما هم مبلغی به عنوان کرایه پول میدهید و از اول هم قرار بر این بوده ، اشکال دارد . بنابراین آنچه ما عرض کردیم ، منافات نداشت با آنچه که شما گفتید . و اما مسئله دومتان که مسئله امانت بود . شما میگوئید اصلا امانت دادن پول با امانت دادن هر چیز دیگر مثلا فرش فرق دارد . از نظر امانت بودن فرق نمیکند ، از نظر تصرف در امانت فرق میکند . برخی امور ، به قول فقها رغبات در افراد آنها متفاوت است . اصلا هر فردش یک حکم دارد . مثلا دو تا اسب را نمیشود پیدا کرد که هیچ با همدیگر تفاوت نداشته باشند . و گاهی نظرها مختلف است ، برای یک شخص ، یک اسب بهتر است و برای شخص دیگر ، اسب دیگر . البته اجناسی مثل فرش ، [ افرادش ] خیلی به همدیگر نزدیک شدهاند در اینگونه جنسها نظر روی عین است ، روی فرد و شخص است . به طور کلی بشر در بعضی چیزها اساسا تعلق نظرش روی فرد و شخص است که این در انسان به اوج خود میرسد . یعنی انسان اگر به فردی از انسان تعلق خاطر پیدا کرد ، دیگر هیچ فرد انسانی