مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٤
به همان ربائی است که در مواردی که انسان باید کار خیر انجام دهد ، ربا بگیرد . به عبارت دیگر ناظر به ربای مصرفی و استهلاکی است . ولی در عین حال به نظر میرسد با آن قیدهائی که دارد مخصوصا در جمله : « لا تظلمون و لا تظلمون »و همچنین جمله : « و ما اتیتم من ربا لیربوا فی اموال الناس فلا یربوا عندالله »باید بگوئیم نه ، از نظر قرآن ربا به طور مطلق ظلم است نه بیرحمی و عدم احسان . ولی عرض کردیم در روایات تعبیراتی آمده است که آن تعبیرات بیشتر ربا را محدود میکند به ربای مصرفی و استهلاکی یا ربای درماندگان . چندین روایت قریب به این مضمون است که از جمله یک روایت را الان میخوانم : « عن سماعة قال : قلت لابی عبدالله علیهالسلام : انی رایت الله قد ذکر الربوا فی غیر آیة و کرره » . [ سماعه میگوید به امام صادق ( ع ) گفتم ] من میبینم خدا ربا را در چند آیه ذکر کرده و تکرار نموده یعنی خیلی اهمیت داده « فقال : ا و تدری لم ذاک ؟ » فرمود میدانی برای چه ؟ گفتم نه . « قال : لئلا یمتنع الناس من اصطناع المعروف » . برای اینکه جلو کار خیر گرفته نشود . یعنی اگر کسی احتیاج داشته باشد البته جای معروف است ظاهر قضیه این است که معروف یعنی کمک کردن در جائی که کسی احتیاج دارد و دیگری باید به او احسان و کمک بکند . خدا ربا را حرام کرده ، این راه را بسته تا مردم را از طریق قرض الحسنه برای یکدیگر کارگشائی کنند نه از طریق ربا . در روایت دیگری از حضرت صادق (ع) آمده است : « و علة تحریم الربوا » اینجا کلمهای هست که خوانده نشد . ظاهرا بالنسبه بود