مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢
متفاوت است دو جنس باید فرض کنیم یا یک جنس ؟ و اتفاقا در اینجا فقها مسائلی را طرح کردهاند که قبول کردنش خیلی مشکل است مثلا میگویند هر چیزی که از یک اصل باشد یک جنس تلقی میشود که بعد مسئله خیلی بلبشو میشود . مسئله ربای قرضی را بعد طرح میکنیم . به هر حال در ربای معاملی یعنی معاوضه دو شیء هم جنس ، زیاده نباید دریافت شود مثلا در معاوضه گندم با گندم باید هموزن یکدیگر بیع و شراء بشود . پای قرض هم در کار نیست . آنوقت مسئله تعویض پول و ارزها با یکدیگر قهرا به اینجا مربوط میشود . به علاوه امروز مسئله جدیدی مطرح است که در قدیم نبوده . در قدیم تعویض پولهای طلا و نقره بوده . سکههای یک منطقه را با سکههای منطقه دیگر عوض میکردند حالا یا از باب اینکه جنس سکهها مختلف بود و یا از باب اینکه عیارها مختلف بود . ولی امروز گذشته از این جهت ، مسئله اینست که پول امروز از نوع طلا و نقره نیست ، اسکناس و . . . است . آیا قواعدی که در باب تعویض پولهای طلا و نقره هست ، در اینجا هم جاری است یا نه ؟ این مسائل را به عنوان مقدمه ذکر کردیم تا بعد درباره آنها به تفصیل بحث بکنیم . مسئله عمده ، مسئله وام دادن بانک است . بیشتر بحثهای آقای مهندس [ بازرگان ] هم در جلسه قبل راجع به همین مسئله بود . من یادداشتهای ایشان را گرفتم ولی آنقدر قلم انداز نوشته بودند که بعضی جاها را نتوانستم بخوانم . البته قسمتهایی از آن را خواندم که اکنون درباره آن بحث میکنیم . در اینجا باید عرض کنم که من قبلا چیزی در کلمات مصریها دیده بودم که تفاوتی میان دو